على محمدى خراسانى

110

شرح مكاسب (فارسى)

خلّ است كه آن هم بلامانع است . [ نكته : بايد گفت : اينهم از همان جمعهاى تبرعّى است و گرنه با ظاهر روايت نمىسازد و ظاهرش اينست كه : خذها يعنى عوض دراهم آن را بگير نه مجّانا و . . . و اگر از جمع تبرّعى بگذريم بايد گفت : ساير روايات كه از اكتساب به خمر منع كرده بر اين روايت رجحان دارد و مقدم است و بايد طبق آنها فتوى داد . ] ( مسأله هشتم ) [ اكتساب به اعيان متنجّسه ] قوله : الثامنة : هشتمين و آخرين مسأله از مسايل نوع اوّل از انواع خمسهء مكاسب محرّمه ، اكتساب به اعيان متنجّسه است ، هفت مسأله قبل عموما در ارتباط با اعيان نجسه بود يعنى چيزهايى كه به‌عنوان اصلى و اوّلى خود نجس العين بودند از خمر و ميته و عذره و منى و بول و . . . ولى اين مسأله راجع به اعيان متنجّسه است يعنى چيزهايى كه ذاتا و بالاصالة نجس نيستند بلكه طاهر العين هستند ولى ثانيا و بالعرض در سايهء ملاقات با نجس متنجّس شده‌اند مثل روغن متنجّس ، آب متنجّس ، مايعات متنجّسه و . . . حال آيا خريد و فروش و بلكه بطوركلّى معاوضهء بر اشياء متنجّس [ چه بيع و چه صلح و . . . ] شرعا جايز است يا خير ؟ اعيان متنجّسه سه دسته مىشوند : 1 - آنهايى كه انتفاع حلال و مقصود از آنها بر تطهيرشان متوقّف نيست و بدون تطهير هم با همان حال تنجس داراى منافع مباحهء مقصوده هستند مثل روغن متنجّس كه ولو قابل اكل نيست امّا قابل اينكه از آن صابون بسازند ، پيچ و مهرهء ابزار و آلات صنعتى را چرب كنند ، بدنهء كشتى را چرب كنند ، به‌عنوان روغن چراغ استفاده كنند و . . . كه اينها نيز منافع مقصوده است . اين قسم بلااشكال