على محمدى خراسانى
107
شرح مكاسب (فارسى)
استفاده كرد و يا از بعض اجزاء آن بتوان منفعت محللهاى كسب كرد مثلا از روغن ماهى مرده به منظور روشن كردن چراغ ، روغنمالى بدن انسان يا حيوان ديگرى يا براى چرب كردن بدنهء كشتى و پيچ و مهرهها و . . . استفاده شود ، آن هم منفعتى قابل توجه و مهم باشد البته بيع چنين ميتهاى جايز خواهد بود . دليل مطلب : مقتضى براى جواز موجود است و آن منفعت محللهء مقصوده داشتن است . و مانع از جواز مفقود است چرا كه ادلّهاى كه انتفاع از ميته را ممنوع كرده مخصوص ميتهء نجسه است [ لّان موارد رواياته الغنم و السخلة و السباع و الجلود و الاليات مما تختص بماله نفس سائلة ] و ميته طاهره را شامل نيست فيؤثر المقتضى اثره ، و بالنتيجه حكم به جواز مىشود . ( مسألهء ششم ) [ اكتساب به دو حيوان نجس العين ] قوله : السادسة : مسأله ششم از مسايل اكتساب به اعيان نجسه ، اكتساب به دو حيوان نجس العين است : يكى سگهاى ولگرد و بىخاصيّتى كه در خشكى زندگى مىكنند كه هم نجس العين و هم فاقد منفعت مباحهء مقصوده هستند و لذا بيع آنها جايز نيست [ بر خلاف سگهاى شكارى ، سگ گلّه ، زراعت و . . . كه ولو نجس العين است ولى داراى انتفاع است و بحث آنها به زودى خواهد آمد ، و بر خلاف سگ دريايى كه ولو داراى انتفاع نباشد ولى طاهر العين است و در جاى خود بحث مىشود . ] و ديگرى خوكى كه در خشكى زندگى مىكند كه او نيز هم نجس و هم بىخاصيت است و لذا بيع آنها جايز نيست و اين مطلب در مورد كلب و خنزير مذكور اجماعى است .