الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
62
تفسير تطبيقى (فارسى)
تأويل شده است . پس اين آيه كريمه به ضميمه رواياتى كه بطن را به تأويل تعريف كرده است ، دلالت مىكند كه علم بطون ، ويژه معصومان است . « 1 » افزون بر اين آيه از روايات فريقين نيز مىتوان بر اين مطلب استدلال كرد از جمله : حديثى كه پيش از اين در ادلّه روايى اهل سنت با اسانيد صحيح و طرق گوناگون ، ذكر شد كه در آن مضمون سخن پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چنين بود : « علىّ عليه السّلام بر اساس تأويل قرآن نبرد مىكند » اين تعبير درباره هيچكس از صحابه گفته نشده است . و چون بطون قرآن به يك معنا همان تأويل قرآن است پس امام على عليه السّلام از بطون آيات آگاه است شاهد آن هم احاديثى است كه از ابن مسعود نقل شده وى مىگويد : « . . . نزد علىّ بن ابى طالب علم ظاهر و باطن قرآن است . . . » . « 2 » احاديث متعدد و معتبر ديگرى نيز در اين زمينه مطرحند كه حجم آنها به صورت مستفيض بلكه متواتر مىباشد « 3 » و برخى از آنها در بحث « حجّيّت قول اهل بيت عليهم السّلام » خواهد آمد . ه ) احتراز از پيش داورى : در نظر فريقين هرگز نبايد با پيش داورى مطلبى از آيات يا معرفتى از معارف قرآن را انكار كرد بلكه اگر معنايى در نظر انسان بعيد مىنمايد بايد آن را به اهلش واگذاشت اين راه كار در نصوص روايى فريقين فراوان به چشم مىخورد ، در احاديث شيعى سفارش معصومان در اين زمينه با تعبير « . . . آنچه نمىدانيد يا بر شما مشتبه شده به ما واگذاريد . . . » به صورت متواتر يا لااقل متظافرند « 4 » و در مصادر اهل سنت نيز همين مضمون از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم با أسانيد صحيح بدين صورت آمده است :
--> ( 1 ) . روششناسى تفسير ، زير نظر محمود رجبى ، ص 256 ( 2 ) . ابو نعيم ، حلية الاولياء ، ج 1 ، ص 65 ؛ ابن عساكر ، ترجمة الامام على من تاريخ دمشق ، ج 3 ، 25 ، ح 1048 ؛ حموى ، فرائد السمطين ، ج 1 ، ص 355 ، ح 281 ؛ على ابن شهرآشوب ، مناقب ، ج 2 ، 43 به نقل از تفسير نقاش . ( 3 ) . ر . ك : مجد البيان ، ص 53 . ( 4 ) . ر . ك : بحار الانوار ، ج 2 ، ص 182 ، 189 ، 191 ، 192 ، 234 ، 236 ، 241 ؛ ج 10 ، ص 105 و ج 44 ، ص 278 .