الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
427
تفسير تطبيقى (فارسى)
اطلاع خارقالعاده از برخى از آنچه كه از حواس عادى ما پوشيده است » . امام على عليه السّلام در خطبه 128 در مقام بيان و تفكيك بين علوم غيبى كه خداوند اختصاص به خود داده و علوم ديگرى كه براى ديگران امكان دستيابى به آن است ، مىباشند . هنگامى كه امام فتنههاى بصره را پيشبينى مىكنند ، برخى از ياران ايشان به امام مىگويد : لقد أعطيت يا أمير المؤمنين علم الغيب فضحك عليه السّلام و قال للرجل [ و كان كلبيا ] : يا أخا كلب ليس هو بعلم غيب إنّما هو تعلّم من ذي علم و إنّما علم الغيب علم الساعة و ما عدّد اللّه سبحانه بقوله : إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ فيعلم سبحانه ما فى الأرحام من ذكر أو أنثى و قبيح أو جميل و سخىّ أو بخيل و شقى أو سعيد و من يكون فى النار حطبا أو فى الجنان للنبيّين مرافقا فهذا علم الغيب الّذى لا يعلمه أحد إلّا اللّه و ماسوى ذلك فعلم علّمه اللّه نبيّه فعلّمنيه و دعا لى بأن يعيه صدرى و تضطمّ عليه جوانحى . 2 . براى بررسى علم غيب درباره غير خدا بايد به كاربردهاى واژه غيب در قرآن توجه شود به طور نمونه قرآن كريم مىفرمايد : هُوَ اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ « 1 » با آنكه هيچچيز از خدا پنهان نيست تا براى او غايب باشد اما در اينجا مىفرمايد « او به پنهان و آشكار عالم است » . ازاينرو برخى از مفسران گفتهاند مراد از غيب « ما لم يكن يوجد » است و مراد از شهادت « ما قد كان » مىباشد . و احتمال هم دارد مراد از غيب و شهادت نسبت به مدركات ما باشد . يعنى آنچه را كه براى ما غيب و پنهان است و يا آنچه كه براى ما آشكار است ، خداوند همه را مىداند . 3 . در يك تقسيمبندى مىتوان غيب را به « غيب حقيقى يا مطلق » و « غيب نسبى يا اضافى » تقسيم كرد غيب حقيقى امورى است كه هيچكس جز خداوند از آن اطلاع ندارد بلكه راهى براى آگاهى ديگران نيست مانند اين آيه كه مىفرمايد : وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ . . . « 2 » و آيه يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي . . . « 3 » و غيب نسبى يا اضافى براى برخى از بندگان خدا قابل دسترسى است . باز
--> ( 1 ) . حشر ، 22 ( 2 ) . انعام ، 59 ( 3 ) . اعراف ، 187