الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

408

تفسير تطبيقى (فارسى)

اكنون بين دو امر قرار دارند يا بايد توبه كنند و يا اگر به راه باطل خود ادامه دهند و بر عليه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم همدستى نمايند ، خداوند ، جبرييل ، صالح مؤمنين و فرشتگان ياور حضرت خواهند بود . خامسا : قرآن حق طلاق زنان را براى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اعلان مىكند و مىفرمايد : عَسى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْواجاً خَيْراً مِنْكُنَّ . . . اين بدان معناست امكان استغناى پيامبر خدا از اين زنان و تبديل آنان به زنانى كه بهتر از آنانند ، وجود دارد . شناخت نقاط اشتراك و افتراق در فريقين در تفسير آيات گفتيم در بين فريقين ترديدى نيست كه مخاطب « إن تتوبا » حفصه و عايشه است چه اينكه باز تقريبا در بين مفسران شيعه و سنى اين مطلب اجماعى است كه مراد از « بعض ازواجه » حفصه دختر عمر بن الخطاب است . وى سر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را فاش ساخته است . اما ديدگاهها درباره ماهيّت سرّ مختلف است و نمىتوان اتفاق مفسران شيعى يا سنى يا حتى قول اكثر آنان را درباره يك قول ، به دست آورد . منشأ اين اختلاف روايات مىباشد در ميان اين اقوال ، قولى مطرح است كه مىگويد : كه مراد از اين راز ، مسئله خلافت بوده ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به حفصه خبر داده‌اند كه پس از ايشان ، امر خلافت به ابى بكر و عمر مىرسد . برخى مانند زجاج و فرّا آن را پذيرفته‌اند « 1 » و قرطبى نيز روايت آن را از « سنن دارقطنى » آورده است « 2 » ليكن اين قولى شاذ و سند روايت دارقطنى نيز ضعيف مىباشد همان گونه كه ماوردى به آن تصريح دارد . ماوردى ضمن آنكه سند اين روايت را ضعيف مىداند مىنويسد : قلت و هو مخالف للأحاديث الصحيحة اذ ليس فيهن تصريح بامارة ابى بكر و عمر و إلّا لما حصل النزاع بين الصحابة فى ذلك . « 3 »

--> ( 1 ) . به نقل از : التبيان ، ج 10 ، ص 46 . ( 2 ) . ر . ك : الجامع لاحكام القرآن ، ج 18 ، ص 186 . ( 3 ) . ماوردى ، النكت و العيون ، ج 6 ، ص 40