سيره صحابه درباره قبر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و ساير قبور ( كه گفته شده عمل آنان دلالت بر نهى از ساختن مسجد بر قبور مىكند ) چون هر نوع دليلى در برابر قرآن ساقط خواهد بود . 4 . تنها دليلى كه مىتواند با آيه قرآن تعارض كند ادله روايى است كه از نوع تعارض سنت با قرآن خواهد بود . اين روايات در مسند احمد آمده و محققان مسند ضمن بررسى سند ، ساير مصادر اين روايت را استخراج كرده‌اند . « 1 » فتوا به حرمت مسجدسازى بر قبور صالحان به دليل اين روايات ، كه مد نظر مفسران و غير مفسران از اهل سنت است منوط به دو امر است كه بايد احراز شود . الف ) سند روايات : اخبارى كه دلالت بر منع مىكند بايد متواتر باشند چون با خبر واحد نمىتوان مفاد آيه را نسخ كرد اين قول بيشتر علماى اهل سنت و اجماع شيعه است . ب ) متن روايات : اين روايات بايد از نظر متن نيز ، شرايط زير را دارا باشند . اولا : تعارض بدوى نباشد يعنى نتوان وجه جمعى بين مفاد آيه با اين اخبار به دست آورد . بنابراين ، اگر مفاد آيه تنها از جواز مسجدسازى بر قبور صالحان حكايت كند و روايات تنها دلالت بر نهى از سجده بر قبر يا به سمت قبر داشته باشد ، بين اين دو تعارض نيست در اين صورت مىتوان بر قبر مسجد ساخت در عين حال بر قبر سجده نكرد و به سمت قبر نماز نخواند . و باز اگر بتوان از آيه شريفه جواز ساختن مسجد در كنار قبر ( و نه بر روى قبر ) را استفاده كرد ، همان گونه كه برخى از اهل سنت احتمال داده‌اند « 2 » در اين صورت نيز تعارض بين دلالت آيه با دلالت روايات نيست . بلكه مىتوان مىگفت : پيامبر خدا مىدانستند همان‌جا كه قبض روح مىشوند ، دفن خواهند شد و مدفن ايشان در كنار مسجد النبي قرار خواهد گرفت با اين وصف نهى از نماز خواندن در آن مسجد نكردند . ثانيا : مفاد اين روايات بايد در حد تواتر معنوى باشند بنابراين اگر برخى از اين روايات معنايى را افاده كند و برخى ديگر معناى ديگر

--> ( 1 ) ر . ك : احمد بن حنبل ، مسند ، رقم 1884 ، 7358 ، 8788 ، 25141 و . . . ( 2 ) . ر . ك : روح المعانى ، ج 9 ، ص 346 .