فهذا حال من سجد للّه في مسجد على قبر ( الذي لا يشك في حرمته ) فكيف حال من سجد للقبر نفسه . « 1 » بحث در اين آيه حول محور ساختن مسجد بر قبر يا كنار قبر و جواز نماز يا رجحان آن در آن مسجد است . اما ساختن بنا بر قبر يا بالا آوردن قبر و مانند آن ادله ديگرى دارد كه از جمله دليل قرآنى آن ، بخش اول همين آيه و نيز آيه 35 سوره نور مىباشد . واژه‌شناسى : « مسجد » ( در لغت و اصطلاح قرآن و روايات ) . منبع‌شناسى الميزان ، علّامه طباطبائى ؛ الجامع لاحكام القرآن ، قرطبى ؛ تفسير القرآن العظيم ، ابن كثير ؛ روح المعانى ، آلوسى ؛ تحذير الساجد من اتخاذ القبور مساجد ، ناصر الدين الألبانى ؛ طبرسى ، مجمع البيان ؛ زمخشرى ، الكشاف ؛ الفوائد المقصودة فى بيان الأحاديث الشاذة المردودة ، عبد اللّه بن الصديق الغمارى ؛ مطارحات حول معيار الشرك في القرآن ، السيد عز الدين الزنجانى . درك نكات كليدى 1 . مسجد در عرف قرآن عبارت است از : « المحلّ المتّخذ لذكر اللّه و السجود له چون خداوند مىفرمايد : وَ مَساجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ . . . . « 2 » 2 . علماى فريقين ، فتوا به حرمت سجده بر قبر به خاطر خود قبر داده‌اند و اين مطلب از موضع نزاع بيرون است . 3 . ظاهر آيه 21 سوره كهف دلالت بر امضاى سكوتى قرآن درباره جواز ساختن مسجد بر قبر يا كنار قبر صالحان دارد با امضاى قرآن ، ادله ديگر اعتبارى نخواهند داشت مانند دليل اعتبارى سد الذرائع ( كه در آن گفته مىشود ساختن مسجد بر قبر موجب عبادت و يا تعظيم صاحب قبر خواهد شد و به شرك مىانجامد ) و نيز دليل

--> ( 1 ) . همان ، ص 198 ( 2 ) . حج ، 40