الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
368
تفسير تطبيقى (فارسى)
زيارة قبر النبى ، ابو سعيد صلاح الدين ؛ رسالة فى مسألة الزيارة فى الرد على ابن تيميه ، محمد بن على المازنى ؛ الفصول المهمة فى مشروعية زيارة النبى و الائمة ، مهدى صمين بن على الساعدى . درك نكات كليدى 1 . برخى از مفسران شيعى رواياتى را كه درباره شأن نزول اين آيه در مورد استغفار پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم براى عبد اللّه بن أبىّ و نماز بر جنازه اوست ، به كلى مردود مىدانند . آنان مىگويند : اين روايات مشتمل بر تناقض و اختلاف درون متنى ، مخالف با ظاهر قرآن ، مسلّمات تاريخى و مخالف با آگاهى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از حرمت استغفار براى منافقان و كفار و آگاهى حضرت از وعده خدا به عذاب منافقان و عدم راه نجات آنان و . . . مىباشد . « 1 » اگر اين ديدگاه را بپذيريم بحث درباره شأن نزول اين آيه شكلى ديگر خواهد داشت . 2 . استفاده از مفهوم اين آيه براى جواز زيارت قبور صالحان منوط به تنقيح موضع نزاع است . گاهى زيارت قبور به خاطر حبّ مزور و رجاء ثواب مىباشد و گاهى براى طلب حاجت از مرده و توسل و استشفاع از اوست . و برخى موارد نيز براى دعاى براى ميت مىباشد آنچه كه مورد نزاع است زيارت به معناى اول و دوم است . يعنى زيارت قبور صالحان بما هى زيارت داراى ثواب باشد و يا زيارت به قصد برآوردن حاجات صورت گيرد . وهابيان زيارت به قصد ثواب را بدعت و حرام مىدانند و ساير امت اسلام مباح بلكه مستحب مىشمرند . و زيارت به قصد برآوردن حاجات از مزور را همانند شرك دانسته همسان با عمل مشركان قرار مىدهند . 3 . آنچه كه از مفهوم آيه استفاده مىشود با قطع نظر از رواياتى كه درباره شأن نزول اين آيه وارد شده ، اين است : پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر مردگان مسلمين نماز مىگزاردند و بر قبر آنان مىايستادند و دعا مىخواندند . از اين عمل پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رجحان دعا بر سر
--> ( 1 ) . ر . ك : الميزان ، ج 9 ، ص 354 ، 355 ، 366 ، 367 .