الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
355
تفسير تطبيقى (فارسى)
وفاء الوفاء ، سمهودى ؛ التوحيد و الشرك ، آية اللّه سبحانى ؛ الميزان فى تفسير القرآن ، علّامه طباطبايى ؛ الجامع لاحكام القرآن ، قرطبى . درك نكات كليدى 1 . تنقيح موضع نزاع : شناخت موضع نزاع در اين بحث بسيار كارساز است چه بسا طرفين به ادلهيى تمسّك كنند تا شفاعت ، توسّل ، استغاثه ، تبرك ، تقبيل و . . . را به اثبات رسانند يا نفى كنند اما از اصل موضع نزاع بيرون باشند و ادله آنان فايدهاى نبخشد . هيچكس از سنى وهابى و غير وهابى و نيز شيعه منكر واسطه قرار دادن ( شفاعت ) ، وسيله قرار دادن ( توسل ) و نيز استغاثه به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم براى برآوردن حاجت و تبرك به اجزاى بدن و لباس و نيز بوسيدن آنها در زمان حيات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نيست . آثار فراوان از سيره و عمل صحابه در زمان حيات پيامبر خدا بر اين امور دلالت دارد . بلكه استغاثه و توسل به ساير انبيا و اوليا در زمان حياتشان جزو سنتهاى جوامع بشرى و عين توحيد بوده است كه در قرآن نيز مواردى متعدد از آن نقل شده است . به طور نمونه قرآن در سوره اعراف آيه 134 و 135 مىفرمايد : وَ لَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قالُوا يا مُوسَى ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ لَئِنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَ لَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرائِيلَ * فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلى أَجَلٍ هُمْ بالِغُوهُ إِذا هُمْ يَنْكُثُونَ ؛ آنان موسى را واسطه قرار دادند تا از خدا بخواهد ، خداوند « طوفان ، جراد ، قمّل ، ضفادع و دمّ » ( نك : اعراف ، 133 ) را از آنان بردارد و خداوند بنا به درخواست موسى عليه السّلام اين گرفتاريها را بر طرف ساخت . باز در آيه 4 از سوره ممتحنه ، كه در آن آيه ، حضرت ابراهيم براى آزر وعده به استغفار مىدهد . . . إِلَّا قَوْلَ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَ ما أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ . . . ( و نيز نك : مريم ، 47 ) يا استغفار يعقوب عليه السّلام پس از درخواست فرزندان او همان گونه كه قرآن مىفرمايد : قالُوا يا أَبانَا اسْتَغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا إِنَّا كُنَّا خاطِئِينَ * قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ، « 1 » قرآن استغفار فرشتگان براى مؤمنان را نيز
--> ( 1 ) . يوسف ، 97 ، 98