هر دو را يكسان پنداشته است . « 1 » پس از وى آنان كه خط مشى ابن تيميه را پيموده‌اند اين دليل را تكرار كرده‌اند . « 2 » اما پيش از ابن تيميه ادله منع در حيطه روايات و تنها حكم به كراهت برخى از اين امور مانند تقبيل قبور صالحين بوده است . « 3 » مناوى به نقل از سبكى مىنويسد : و يحسن التوسل و الاستغاثة و التشفع بالنبي إلى ربّه و لم ينكر ذلك أحد من السلف و لا من الخلف حتى جاء ابن تيميه فانكر ذلك و عدل عن الصراط المستقيم و ابتدع ما لم يفعله عالم قبله . . . . « 4 » هر چند گفته شده ابن تيميه نيز در اواخر عمر قائل به جواز توسل شد ولى استغاثه را منكر بوده است . « 5 » واژه‌شناسى : « ربّ » ، « عبادت » ، « اطاعت » ، « توسّل » ، « شفاعت » ، « استغاثه » . منبع‌شناسى التبرّك و التوسّل و . . . فى رسالتين بين فضيلة الشيخ محمد واعظزاده و فضيلة الشيخ بن باز ، اعداد و تنظيم : الدكتور فتح اللّه بن تقى النجار ؛ مثير الغرام الساكن الى اشرف الاماكن ، عبد الرحمن بن جوزى ؛ التنديد به من عدّد التوحيد ، حسن بن على السقاف : الإغاثة بأدلّة الاستغاثة ، حسن بن على السقاف ؛ ارغام المبتدع الغبىّ بجواز التوسل بالنبي ، الغمارى ؛ الجواب الكافى ، ابن القيم الجوزية ؛ القاعدة الجلية فى التوسل و الوسيلة ، ابن تيميه ؛ التبرك المشروع و التبرك الممنوع ، علىّ بن نفيع العليانى ؛ الروح فى الكلام على ارواح الأموات ، ابن القيم الجوزية ؛ مطارحات حول معيار الشرك فى القرآن ، السيد عز الدين الزنجانى ؛

--> ( 1 ) . ر ك : احمد ابن تيميه ، مجموعة الفتاوى ، ج 1 ، ص 157 ؛ رسالته الى اتباع الشيخ عدى بن مسافر ، ص 31 . ( 2 ) . ر . ك : التوحيد ؛ عبد الرحمن آل الشيخ ، فتح المجيد فى شرح كتاب التوحيد ، ص 430 ؛ عبد العزيز بن باز ، رسالة الى الشيخ واعظزاده ، ص 14 . ( 3 ) . ر . ك : محمد التهاوى ، اقرب المسالك الى موطإ الامام مالك ، ج 1 ، ص 255 . ( 4 ) . ر . ك : مناوى ، فيض القدير ، ج 1 ، ص 170 . ( 5 ) . ر . ك : الغمارى ، ارغام المبتدع الغبىّ بجواز التوسل بالنبى ، ص 17 .