الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

240

تفسير تطبيقى (فارسى)

ابلاغ ولايت و پيشوايى امام على است و اين آيه يكى از ادلّه نصب امامت به شمار مىآيد شيعه در اين قول با استناد به آيات ديگر قرآن به بررسى مورد تهديد در اين آيه پرداخته و آن را با شواهدى متعدد ( از جمله تحليل خوف رسول خدا درباره ابلاغ اين مأموريت ) استوار ساخته است . 3 . نصوص روايى شيعه بدون هيچ اختلافى ، مورد نزول آيه را درباره اعلان رسمى ولايت امام على مىداند ؛ بر اساس اين نصوص ، خداوند به پيامبرش دستور داد ولايت را براى همه مردم آشكار ساخته ، آن را تبيين كند . 4 . در روايات شيعى مفاد آيه مذكور مرتبط با آيات ، ولايت ( مائده ، 55 ) ، اولى الامر ( نساء ، 59 ) و إكمال ( مائده ، 3 ) و حديث ثقلين است و با آنها پيوند معنايى دارد . 5 . اهل سنت درباره تفسير آيه مذكور اختلاف نظر دارند ، مشهور اهل سنت مورد نزول خاصى براى اين آيه قائل نيستند ، از همين روست كه تفسير آنان از اين آيه با رواياتى كه درباره مورد نزول آن ، نقل كرده‌اند يكسان نيست . 6 . در مصادر اهل سنت رواياتى متعدّد از صحابه و تابعين ( 8 نفر صحابى و 5 نفر تابعى ) در مورد نزول اين آيه درباره امام على در روز غدير نقل شده است ؛ از اهل سنت آنان كه متعرض اين روايات شده‌اند - جز ابن تيميه - آنها را انكار نكرده ، آن را يكى از موارد نزول آيه به شمار مىآوردند . 7 . اقوال اهل سنت درباره تفسير اين آيه به دو گروه كلى تقسيم مىشود ؛ گروه اول به استناد رواياتى است كه دلالت بر تضمين خداوند براى حراست پيامبر اكرم دارد و گروه دوم استنباطهاى مفسران بدون استناد به روايات است در اين گروه برخى از آنان مىگويند : آيه درباره اعلان حكم رجم و قصاص نازل شده و اين اعلان برخوردى قاطع در برابر موضع يهوديان بود كه مىكوشيدند به نحوى از حكم رجم و قصاص كه در تورات آمده ، سرباز زنند . برخى ديگر كه تعداد معتنابهى از مفسران اهل سنت‌اند بر اين باورند كه اين آيه به پيامبر دستور مىدهد بدون هيچ دلهره ، خيانتها و مكرهاى