الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

232

تفسير تطبيقى (فارسى)

من كنت وليّه فعلي وليّه ، هركس من ولىّ و پيشواى اويم پس علىّ ، ولىّ و پيشواى اوست . « 1 » افزون بر آن در متن اين حادثه بنا به مدارك اهل سنت قرينه ديگرى است كه نشان مىدهد پيامبر خدا در برخورد با بريده و شخص ديگر به نام عمران بن حصين نيز مسئله پيشوايى و امامت امام على ( و نه تنها مسئله محبوب بودن ايشان ) را گوشزد كرده‌اند و آن قرينه عبارت « بعدى ( يا من بعدى ) ، پس از من » است كه در برخى از اين احاديث با سند صحيح به چشم مىخورد حضرت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به بريده و عمران بن حصين مىفرمايد : . . . فإنّ عليّا مني و أنا منه و هذا وليكم بعدي ، [ هرگز در كار علىّ خرده نگيريد ] ، علىّ از من و من از اويم و او ولىّ شما پس از من است . « 2 » هرگز نمىتوان گفت مراد پيامبر اين است كه على پس از من محبوب شماست و تا من هستم از اين محبت بىبهره است بلكه اين قرينه خود دليلى است كه مراد از « مولى » در نوع اين احاديث همان معناى پيشوايى و امامت است و حضرت به بريده و امثال او به طور خاص و سپس در غدير خم به طور رسمى و عمومى آن را اعلان كرده‌اند .

--> ( 1 ) . خصائص ، ص 117 ، ح 79 ؛ احمد بن حنبل ، مسند ، ج 5 ، ص 358 ، 359 و 361 ؛ مستدرك ، ج 2 ، ص 129 ، 130 ؛ ابن حبان ، صحيح ابن حبان ، ج 15 ، ص 374 ، ح 6930 و . . . اين حديث مصادر متعددى دارد ، محقق خصائص نسائى برخى از آنها را استقصا كرده است ، ر . ك : خصائص ، ص 118 ذيل ح 80 . ( 2 ) . همان ، ص 129 ، ح 88 ، 89 ؛ ابو داود طيالسى ، مسند طيالسى ، ص 111 ، ح 829 ؛ احمد بن حنبل ، مسند ، ج 33 ، ص 154 ، ح 19928 ؛ ج 38 ، ص 118 ، ح 23013 ؛ محمد ترمذى ، الجامع الصحيح ( سنن ترمذى ) : ج 5 ، ص 632 ، ح 3712 ؛ ابن ابى عاصم ، السنة ، ص 550 ، ح 1187 ، 1188 ، 1189 ؛ على ابن مغازلى ، مناقب ، ص 225 ، ح 270 . اين حديث افزون بر آنكه با سند صحيح نقل شده است : ( ر . ك : ابن ابى عاصم ، السنة ، ص 550 ، ح 1187 ؛ البانى محقق اين كتاب در ذيل اين حديث مىنويسد : إسناده صحيح ، رجاله ثقات على شرط مسلم و أقرّه الذهبى ، سند اين حديث صحيح و راويان آن بنا بر شرط مسلم - مؤلف صحيح مسلم - مورد اعتمادند و ابو عبد اللّه ذهبى نيز بر اين مطلب ، مهر صحت زده است ) مانند حديث قبلى مصادرى زياد دارد . محقق كتاب خصائص نسايى مصادر اين دو حديث را تا حدودى استخراج كرده است . ر . ك : خصائص ، 129 .