الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
233
تفسير تطبيقى (فارسى)
د ) واژه « ولىّ » به جاى « مولى » در حديث غدير قرينه ديگر بر اينكه معناى مولى در حديث غدير يا تنها به معناى پيشوايى و زعامت است و يا شامل آن مىشود احاديثى متعدد است كه در متن آنها به جاى كلمه « مولى » كلمه « ولىّ » به كار رفته است در اين احاديث از قول پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىخوانيم : « . . . إن اللّه مولاى و أنا ولىّ كل مؤمن ثم أخذ بيد علي فقال : « من كنت وليّه فهذا وليّه . . . » . « 1 » خداوند مولاى من و من ولىّ هر مؤمنى هستم ، سپس دست على را گرفت و فرمود : « هركس من ولىّ اويم اين على نيز ولىّ اوست » . واژه « ولىّ » به معناى سرپرست و امام است چون اين واژه از سوى صحابهاى كه حاضر در صحنه بودهاند نقل شده ، نشان مىدهد يا آنان از كلمه « مولى » در لسان مبارك پيامبر خدا ، « ولىّ » فهميدهاند و آن را به اين گونه نقل به معنا كردهاند و يا آنكه اساسا خود حضرت تعبير « ولىّ » را به كار بردهاند . هر چند قرائن و شواهدى متعدد حكايت از آن دارد كه كلمه « مولى » نيز در حديث غدير به همان معناى پيشوايى و امامت است كه بخشى از آن گذشت و برخى نيز به زودى اشاره خواهد شد . ه ) تعبير « أ لست أولى بكم من أنفسكم » در صدر اعلان ولايت امام على عليه السّلام تقريبا در تمام نصوص كه جريان غدير را نقل كردهاند عبارت « أ لست أولى بكم من أنفسكم ، آيا من از شما به خودتان ، سزاوارتر نيستم ؟ » « 2 » از قول رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم خطاب به مردم به چشم مىخورد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پس از آنكه از مردم درباره اولويت خود از
--> ( 1 ) . خصائص ، ص 112 ، ح 78 ؛ احمد بن حنبل ، مسند ، ج 4 ، ص 366 ، 368 ، 370 ، 371 ؛ فضائل احمد ، ص 54 ، ح 82 ؛ ص 77 ، ح 116 ؛ ص 115 ، ح 170 ؛ ابن ابى عاصم ، السنة ، ص 592 ، 1367 ؛ على ابن مغازلى ، مناقب ، ص 19 ، 20 ، ح 25 ، 27 ؛ ص 23 ، ح 33 ؛ يحيى بن حسن ، امالى خميسية ، ج 1 ، ص 14 ، ح 7 ؛ احمد خوارزمى ، مناقب ، ص 182 و . . . ( 2 ) . علّامه امينى از قول 64 نفر از بزرگان اهل سنت اين تعبير را نقل كرده است .