الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

186

تفسير تطبيقى (فارسى)

و باز در اين حديث كه از قول امام على مىگويد : . . . حيث نزلت يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ . . . فأمر اللّه عزّ و جل نبيّه أن يعلمهم ولاة أمرهم و أن يفسّر لهم من الولاية ما فسر لهم من صلاتهم و زكاتهم و حجهم فنصبني للناس بغدير خم ، ثم خطب و قال : أيّها الناس إنّ اللّه أرسلني برسالة ضاق بها صدري ، و ظننت أنّ الناس مكذبي فأوعدني لا بلغها أو ليعذبني ، ثم أمر فنودي بالصلاة جامعة ثم خطب فقال . . . ؛ چون آيه اطاعت از اولى الامر نازل شد خداوند به پيامبرش دستور داد تا حاكمان و واليان آنان را به آنان بياموزد و براى آنان همان گونه كه نماز و زكات و حجشان را تفسير مىكند ، ولايت را نيز تفسير كند پس پيامبر خدا من را در غدير خم نصب كرد و خطبه‌اى خواند و فرمود : مردم ، خداوند من را مأموريت داده ، رسالتى را برسانم من به واسطه آن دلتنگ شده ، گمان بردم مردم من را تكذيب كنند پس خداوند من را تهديد كرد كه يا آن را برسانم و يا من را عذاب مىكند پس فرمان داد تا مردم گرد آيند و سپس خطبه‌اى خواند و فرمود . . . « 1 » ابو العباس بن عقده « 2 » شبيه همين حديث را از امام على در احتجاج با معاويه آورده كه خطاب به دو پيك معاويه يعنى ابا الدرداء و ابا هريره مىفرمايد : چون آيه « ولىّ شما خدا و رسول او و مؤمنانى هستند كه نماز بپامىدارند و در حال ركوع ، زكات مىدهند » بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نازل شد ، خداوند به پيامبرش دستور داد ولايت كسى را كه خداوند [ در اين آيه ] به مردم دستور داده ولايتش را گردن نهند ، ياد دهد و براى آنان معناى ولايت [ در اين آيه ] را تفسير كند همان گونه كه نماز و زكات و . . . آنان را تفسير مىكند . پس على فرمود : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم

--> رسول خدا حج گزاردند جبرائيل به نزد ايشان آمده و گفت : اى رسول آنچه بر تو نازل شده تبليغ كن . . . » على ابن طاووس ، سعد السعود ، ص 142 ابن طاووس مىگويد : مسعود بن ناصر سجستانى در « كتاب الدراية » نيز با سند خود از ابن عباس اين حديث را نقل كرده است وى در كتاب تفسير ابو اسحاق ابراهيم بن احمد فقيه قزوينى نيز از محمد بن علىّ بن الحسين ( امام باقر عليه السّلام ) اين روايت آورده است . ر . ك : سعد السعود ، ص 143 - 145 . ( 1 ) . فرائد السمطين ، ج 1 ، ص 312 ، ح 250 ( 2 ) . درباره شرح حال ابن عقده ، ر . ك : تاريخ بغداد ، ج 5 ، ص 14 - 23 .