الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

162

تفسير تطبيقى (فارسى)

استناد مدارك و شواهد فراوان ، هم داستانند ليكن اكثر اهل سنت ، مورد نزول مشخصى براى آيه نمىشناسند هر چند آنان رواياتى كه در منابع خود اهل سنت درباره ابلاغ ولايت امام على است را انكار نمىكنند حتى آن را يكى از موارد نزول آيه به شمار مىآورند . واژه‌شناسى « عصمت » به معناى منع و بازداشتن از تعبير « عصام القربة » گرفته شده كه به معناى ريسمان يا چيزى است كه دهانه مشك را مىبندند « 1 » تا از هدر رفتن محتواى مشك جلوگيرى شود . راغب گويد : العصم : الإمساك : عصمت به معناى جلوگيرى و بازداشتن است . . . و عصمت انبيا عبارت از حفظ و نگهداشتن ايشان توسط خداوند است ، حفظ ويژگىهايى كه خداوند به آنان داده از صفاى ذاتى ، فضايل جسمى ، نصرت و يارى ، استوارى گامها ، انزال سكينه بر آنان و حفظ دلهايشان از لغزش با توفيق بخشى به آنان . « 2 » طبرى درباره تعبير . . . وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ . . . مىگويد : « خداوند پيامبرش را از نيرنگ و كشتن مردم بازمىدارد يا آنكه از شرور و زشتى كار مردم جلوگيرى مىكند تا به حضرت آسيب نرسد » . « 3 » « كفر » : غطاء ، يقال كفر السحاب السماء ، كفر به معناى پوشاندن است گفته مىشود ، ابر آسمان را پوشاند ، كفر در دو معناى كلى به كار مىرود ، يكى انكار مانند انكار توحيد ، نبوت و شريعت كه به كفر اعتقادى نام‌بردار است و ديگرى كفر به معناى إنكار نعمت و عدم شكرگزارى كه به آن كفران نعمت گفته مىشود مانند آيه شريفه وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ « 4 » اين نوع ، كفر در عمل است . « 5 »

--> ( 1 ) . احمد ابن فارس ، معجم مقاييس اللغة ، ج 4 ، ص 331 ، ماده « ع . ص . م » ( 2 ) . راغب ، مفردات ، ماده « ع . ص . م » ، ص 570 و نيز ر . ك : سميح عاطف الزين ، تفسير مفردات الفاظ القرآن ، ص 592 . ( 3 ) . جامع البيان ، ج 4 ، ص 309 ( 4 ) . آل عمران ، 97 ( 5 ) . محمد بن يعقوب فيروزآبادى ، بصائر ذوى التمييز ، ج 4 ، ص 361