السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

97

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

كارهاى زشت و از ظلم و ستم نهيتان مىكند و بدين گونه پندتان مىدهد ، شايد كه بپذيريد . قرآن در تمام ابعاد و امور زندگى راه اعتدال و ميانه‌اى را در پيش پاى مىگذارد كه ذيلا قسمتى از آن‌ها را براى شاهد گفتار ، در اينجا مىآوريم . 1 - اعتدال در بخشش قرآن مجيد انسان را به اقتصاد و ميانه‌روى در به كارگيرى مال و بهره‌بردارى از ثروت فرمان مىدهد ، از طرفى صفت بخل را نكوهش و از طرف ديگر اسراف در زندگى را مذمت مىكند . قرآن در آيات متعدد از بخل و آز ، نهى نموده و عواقب زيان‌بار آن را گوشزد مىكند و مىگويد : وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ . « 1 » آنان كه خداوند از فضل و كرم خويش ، نعمت و ثروت فراوان به آنان داده است ، از بذل و بخشش خوددارى مىكنند ، خيال نكنند كه اين عمل به سود آن‌هاست بلكه به ضرر آن‌هاست ، زيرا همان اموال را به زودى همانند طوقى بر گردنشان مىافكنند و آن چه در آسمان‌ها و زمين است ، ملك خاص و ماندگار خداست و خداوند بر اعمال شما آگاه است . در برابر اين گروه آيات كه انسان را به بذل و بخشش تشويق مىكند ، آيات ديگرى نيز وجود دارد كه از اسراف و تبذير نهى كرده ، مردم را از مفاسد آن بر حذر مىدارد و چنين مىگويد : وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ . « 2 » و اسراف نكنيد زيرا كه خداوند مسرفان را دوست ندارد . إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كانُوا إِخْوانَ الشَّياطِينِ . « 3 » اسراف‌كنندگان برادر شياطينند . وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً . « 4 » نه دستت را بر بذل و بخشش ببند و نه آن را بيش از حد بگشاى تا مورد سرزنش قرار گيرى و از زندگى فرومانى .

--> ( 1 ) آل عمران / 180 . ( 2 ) انعام / 141 . ( 3 ) اسراء / 27 . ( 4 ) اسراء / 29 .