( 1 ) - ( 25 ) مسئله الامر بين الامرين حسن وشا مىگويد : از حضرت امام رضا ( ع ) پرسيدم كه آيا خداوند تمام امور و كارها را به بندگان خويش تفويض و واگذار نموده است ؟ فرمود : نه ، خداوند برتر از آن است كه امور خلقت را به مردم وابگذارد . گفتم : پس خداوند در كارها و اعمال مردم دخالت مىكند و آنان را بر گناهان مجبور مىسازد ؟ امام جواب داد : نه ، بلكه خداوند دادگر ، داناتر و عادل‌تر از آن است كه مردم را به گناه وابدارد ، سپس اضافه نمود كه خداوند فرموده است : اى فرزند آدم ! من به اعمال نيك تو از تو نزديك‌ترم زيرا همه آن‌ها را با نيرو ، توفيق و وسايل لازمى كه من در اختيارت گذاشته‌ام ، انجام داده‌اى و به اعمال زشت و گناهانت از من اولىتر و سزاوارترى . « 1 »

--> ( 1 ) وافى ، 1 / 119 : از اين روايت چنين بر مىآيد كه در اعمال و افعال بشر نه جبرى وجود دارد كه در انجام آن مجبور و بىدخالت باشد و نه تفويض كه در انجام آن كاملا مستقل باشد و خداوند در آن بىاثر و بىدخالت باشد . بلكه راه سومى در اين مورد وجود دارد و آن اين كه : در افعال و اعمال بشر ، هم خداوند دخالت دارد كه نيرو ، اراده ، اختيار ، توفيق عمل و ديگر مقدمات و وسايل لازم را در اختيار بشر مىگذارد و هم خود بشر در اعمال خويش دخالت دارد كه همه آن‌ها را با اراده و اختيار خود انجام مىدهد و كنندهء كار هم اوست . منتها همان‌طوركه در روايت مذكور آمده است ، تأثير و دخالت خداوند مهربان در عبادات و اعمال نيك بشر بيشتر است تا دخالت وى در گناهان زيرا در اعمال نيك علاوه بر اراده و نيرو ، ديگر وسايل لازم را نيز فراهم مىسازد و توفيق عمل هم عنايت مىفرمايد . تشويق و راهنمايى نيز مىكند ولى در گناهان و معاصى تنها نيرو و