قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً . « 1 » بگو : اگر انسان‌ها و پريان اتفاق كنند كه همانند اين قرآن را بياورند ، همانند آن را نتوانند آورد ، هر چند يكديگر را [ در اين كار ] كمك كنند . و در طول تاريخ ، دستگاه مسيحيت و دشمنان اسلام هزينه‌هاى سنگينى را متحمل شده ، پول‌هاى گزافى را صرف كرده‌اند تا از عظمت اسلام و مسلمانان بكاهند و مقام ارج‌دار پيامبر اسلام و قرآن مجيد را كوچك جلوه دهند و اين مبارزه ادامه و استمرار داشته ، به صورت يك برنامهء منظم در دايرهء وسيع و گسترده‌اى انجام مىپذيرد . بنابراين ، اگر معارضه با بلاغت قرآن براى آنان - گرچه با آوردن يك سوره - امكان داشت ، از اين راه استفاده مىكردند و با تنظيم سخنى مشابه يكى از سوره‌هاى كوچك قرآن با بهترين و سهل‌ترين وجهى به هدف خويش نائل مىآمدند و خود را از صرف هزينه‌اى سنگين و زحمات فراوان در مبارزه با اسلام راحت مىنمودند . يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ « 2 » 3 - سومين پاسخ اين است كه اگر كسى كلام بليغ و شيرينى را تمرين و بر آن ممارست كند به آسانى مىتواند ، كلامى مانند آن و يا لااقل مشابه آن را كه در اسلوب و روش تا حدى قريب به هم باشند ، بياورد . اين قانونى است ، مسلّم و كلى و در تمام موارد جريان دارد . ولى قرآن مجيد از اين قانون كلى مستثنى است زيرا انسان هر چه بيشتر با قرآن آشنا گردد و هر چه بيشتر در آن دقت ، تمرين و ممارست نمايد تا آنجا كه آيات آن را به مغز خود بسپارد ؛ باز نمىتواند ، كلامى را تنظيم كند كه كوچك‌ترين شباهت و تناسبى با اسلوب و بلاغت آيات قرآن داشته باشد . اين حقيقت ثابت مىكند كه قرآن اسلوب خاصى را داراست كه از حدود تعليم و تعلّم خارج است و نمىتوان با ياد دادن و ياد گرفتن ، اسلوب آن را فرا گرفت و به كار برد . از اينجا معلوم مىشود كه اگر قرآن ، انشا و گفتار خود رسول اكرم ( ص ) بود ، در خطبه‌ها و كلمات وى كه نقل شده ، يك نوع تشابه به قرآن را احساس مىكرديم و در اسلوب ، قرآن و اسلوب كلمات رسول خدا تشابه و تناسب خاصى را درك و مشاهده مىنموديم ( 1 ) - و يا لااقل در لابه‌لاى گفتار آن حضرت جملاتى پيدا مىشد كه از نظر سبك و اسلوب مشابه و همانند قرآن باشد و قهرا

--> ( 1 ) بنى اسرائيل / 88 . ( 2 ) صف / 8 .