السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
663
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
اولا : فرشته قابل درك و ديدن نيست تا تو بتوانى آن را مشاهده كنى ، فرشته به مانند همين هواست كه وجود عينى و ظاهرى ندارد . ثانيا : بر فرض اگر نيروى ديدتان از نظر معنا قوى شود و بتوانيد فرشتگان را مشاهده كنيد حتما خواهيد گفت : اين فرشته نيست بلكه بشر است زيرا اگر فرشته براى شما ظاهر شود ، به صورت همان بشر كه با او انس و الفت داريد ، ظاهر مىشود تا بتوانيد با او سخن بگوييد و گفتار او را در شهادت بر نبوت بفهميد در اين صورت هم خواهيد گفت كه او بشرى بيش نيست و به دروغ به نام يك فرشته به نفع تو شهادت و گواهى مىدهد . اما گفتار تو كه : مرا به سحر متهم مىسازى و مىگويى : « تو سحر زده هستى » بسيار سخن نابجايى است ، زيرا چگونه مىتوانيد مرا سحر زده بناميد ، در صورتى كه مىدانيد من در عقل و تشخيص از شما برترم ؟ آيا از آن روز كه من هستى به خود گرفتهام تا به امروز كه چهل سالگى را پشت سر گذاشتهام ، جرم و خطايى از من ديدهايد ؟ دروغ و يا سخن زشتى از من شنيدهايد يا عملى بر خلاف عقل و تفكر از من سر زده است ؟ اگر كسى در اين مدت طولانى تا اين حد از خطا و اشتباه و از لغزش و لرزش محفوظ و مصون بماند و در تمام دوران زندگى با آن همه فراز و نشيبى كه دارد ، كوچكترين گناه و معصيت از وى سر نزند ، آيا به گمان شما چنين انسانى به نيروى خود اتكا دارد و يا به يك نيروى معنوى و الهى ؟ ! و اما آن چه كه گفتى : « اين قرآن به يك مرد سرشناس و مقتدر و ثروتمندى از دو شهر معروف نازل نشده است . » پاسخ اين سؤال ، روشن است زيرا خداوند عظمت و كمال انسانى را در مال و ثروت نمىداند ، چنان كه شما مىپنداريد ، به مال و منال دنيا كوچكترين ارزش و ارجى نمىنهد ، چنان كه شما ارزش قائليد و از كسى نمىترسد ، چنان كه شما از افراد مقتدر بيمناكيد و با چشم عظمت و بزرگى به آنان مىنگريد و اين گونه افراد را به هر مقام و منصبى حتى به رسالت و نبوت نيز لايق و برازنده مىدانيد . و اما آن چه كه گفتى : « به تو ايمان نمىآوريم تا چشمههايى از زمين براى ما جارى سازى » سخنى نيست كه بر پايهء منطق استوار باشد و از عقل و تفكر سرچشمه گيرد زيرا در اين بخش از سخنت معجزاتى را درخواست مىكنى كه هيچيك از آنها قابل عمل نيست چون : قسمتى از آنها اگر هم انجام گيرد ، نمىتواند دليل پيامبرى باشد ( مانند داشتن باغ و بستان و نهرهاى آب ) محمد رسول اللّه برتر از آن است كه از نادانى و جهالت مردم سوء استفاده كند ، آن چه را كه دليل و نشانهء نبوت نيست ، دستاويزى براى خود قرار دهد و رهبرى خويش را بر آن مستند و