( 1 ) - بدا از نظر شيعه شيعه درست بر عكس يهود دست خدا را به همه گونه خلق و ايجاد و حتى تغيير و تبديل در خلق‌شده‌ها و تقديرشده‌ها باز مىدانند و خداوند را به اين گونه عمليات قادر مىشناسند و نام اين عمل را نيز « بدا » مىنامند ، ولى بايد توجه داشته باشيد كه اين « بدا » و تغيير در پديده‌ها و سرنوشت‌ها كه شيعه بدان معتقد است ، در مواردى مىتواند به وقوع بپيوندد كه تقدير حتمى نبوده و به تصويب نهايى الهى نرسيده باشد و اما مقدرات حتمى و مصوبات نهايى از نظر شيعه هيچ‌گونه قابل تغيير و تبديل و بدا بردار نيست و اگر مىخواهيد موارد بدا را كاملا بشناسيد به معنى و اقسام قضا و سرنوشت كه ذيلا توضيح داده مىشود ، توجه فرماييد : اقسام قضا و موارد بدا : 1 - علم مكنون يا اختصاصى بعضى از قضاها و تقديرات الهى به طورى است كه جز خدا كسى از آن آگاه نيست . علومى است كه خداوند كسى را از آن مطلع و آگاه نساخته و از علوم اختصاصى وى مىباشد . جاى ترديد نيست كه در اين نوع قضاها و تقديرات بدا و تغييرى واقع نمىشود بلكه همان‌طوركه گفتيم : « بدا » خود يكى از اقسام و مصاديق اين گونه قضاها و تقديرات مىباشد و از علم انحصارى و اختصاصى خداوند سرچشمه مىگيرد ، نه اين كه در قضا و تقدير الهى تغييرى به وجود آرد و آن را بر هم زند . چنان كه مرحوم شيخ صدوق در عيون از حسن بن محمد نوفلى نقل مىكند كه حضرت رضا ( ع ) به سليمان مروزى فرمود : پدرم از پدر خويش امام صادق ( ع ) نقل نمود كه : علم خداوند بر دو گونه مىباشد : اول : علم مكنون و يا علم سرى و اختصاصى كه غير از وجود اقدس پروردگار كسى بر آن آگاهى ندارد و بدا هم از همين‌گونه علوم منشأ و سرچشمه مىگيرد ، يعنى بدا در تقديرات يكى از همان علوم سرى و اختصاصى خداوند است . دوم : علمى كه خداوند فرشتگان و پيامبرانش را بر آن مطلع و آگاه ساخته است . دانايان اهل بيت ( ع ) و پيامبران نيز از اين گونه علوم و اسرار خداوندى اطلاع و آگاهى دارند . « 1 »

--> ( 1 ) عيون اخبار الرضا ، باب 13 ؛ بحار ، باب بدا و نسخ 2 / 132 طبع كمپانى .