1 - عيسى بن عبد اللّه از پدرش و او از پدر خويش از امير مؤمنان ( ع ) نقل مىكند كه : سورهء مائده از آخرين سوره‌هايى است كه بر پيغمبر ( ص ) نازل گرديد و اين سوره هنگامى نازل شد كه آن حضرت سوار استر « شهبا » بود و در اثر سنگينى وحى « شهبا » زانو بر زمين گذاشت . « 1 » 2 - اسماء دختر يزيد چنين نقل نموده است كه من مهار « غضبا » شتر مخصوص پيامبر ( ص ) را گرفته بودم ، در آن هنگام مجموع سورهء مائده بر آن حضرت نازل شد و نزديك بود ، در اثر سنگينى وحى ، شتر به زانو درآيد . « 2 » ( 1 ) - 3 - اسماء با سند ديگر نقل نموده است كه سورهء مائده به پيامبر خدا ( ص ) يك‌جا نازل گرديد و نزديك بود ، كمر شتر آن حضرت را بشكند . « 3 » 4 - جبير بن نفير نقل نموده است كه من در سفر حجى به نزد عايشه رفتم . عايشه سؤال كرد : جبير ! سورهء مائده را مىخوانى ؟ گفتم : آرى ، آنگاه گفت : بدانيد ! مائده آخرين سوره‌اى است كه فرودآمده است ، حلال آن را حلال و حرام آن را حرام بداريد . 5 - ابو عبيد از ضمرة بن حبيب و عطية بن قيس نقل نموده است كه رسول خدا ( ص ) فرمود : مائده آخرين سوره‌اى از قرآن است كه نازل گرديده است ، پس حلال اين سوره را حلال و حرام آن را حرام بدانيد . « 4 » روايات ديگرى نيز غير از اين‌ها هست كه دلالت دارند بر اين كه سورهء مائده يك‌جا نازل شده و از نظر نزول ، آخرين سوره مىباشد . خوانندهء عزيز ، با وجود اين روايات چگونه مىتوان ادعا نمود كه يكى از آيات اين سوره ، ناسخ آيه ديگر آن مىباشد و اين نسخ همان نسخ قبل از فرا رسيدن وقت عمل است كه در اين صورت تشريع حكم آيهء منسوخ لغو و بىفايده خواهد بود و چنين نسخى امكان ندارد . ( 2 ) - علاوه بر اين ، مطلب ديگرى نيز از اين روايات استفاده مىشود كه مؤيد گفتار ما است و آن اين است كه هيچ‌يك از آيات اين سوره ، نسخ نشده است .

--> ( 1 ) تفسير برهان ، 1 / 263 . ( 2 ) تفسير ابن كثير ، 2 / 2 . ( 3 ) و مانند اين حديث را مسند احمد ، 6 / 485 ؛ تفسير شوكانى ، 2 / 2 و عين آن را عبد بن حميد ، ابن جرير و محمد بن نصر در كتاب صلاة و طبرانى و ابو نعيم در الدلائل و بيهقى در شعب اليمان از اسماء نقل نموده‌اند . ( 4 ) همان .