1 - اما نسخ آيه سكر با آيه تحريم خمر : مىگويند اين آيه ، مستى و خوردن شراب را تنها در حال نماز تحريم مىكند ، ولى آيه تحريم خمر ، اين حكم را نسخ نموده و حكم ديگرى را جايگزين آن كرده است و آن اين كه حرمت خمر و مستى در تمام حالات ثابت است و به حال نماز اختصاص ندارد . در پاسخ اين گفتار مىگوييم : كه اولا ، اين آيه به هيچ وجه دلالت بر جواز شراب خوردن در غير حال نماز ندارد تا با آيه تحريم خمر نسخ گردد . ثانيا ، قبل از نزول اين آيه ، شراب حرام بود ، پس چگونه مىتوان گفت كه از اين آيه جواز شراب خوردن استفاده مىشد و با آيه ديگر نسخ گرديده است . در اين زمينه رواياتى آمده است كه گفتار ما را تأييد مىنمايد و اينك نمونه‌هاى چندى از آن روايت‌ها : عبد اللّه بن عمر مىگويد : در تحريم شراب ، سه آيه نازل گرديده است ، نخستين آيه اين بود : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما . « 1 » از تو دربارهء شراب و قمار سؤال مىكنند ، بگو ! در آن‌ها گناه و زيان بزرگى است و منافعى [ از نظر مادى ] براى مردم دربردارد ، ولى گناه‌شان بيشتر از نفعشان مىباشد . عبد اللّه مىگويد : چون اين آيه نازل شد ، عده‌اى گفتند : شراب حرام گرديد ، عده‌اى ديگر عرضه داشتند يا رسول اللّه ! بگذار ما از همان منافعش كه پروردگار بدان اشاره نموده است ، استفاده كنيم ! ( 1 ) - رسول اكرم ( ص ) در برابر خواستهء آنان سكوت اختيار نمود تا آيهء دوم نازل شد و آن آيه اين بود : لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى . « 2 » نظير اين روايت را ابو هريره نيز آورده است . « 3 » ابو مسيره نقل كرده است كه چون آيه تحريم شراب نازل گرديد ، عمر بن خطاب گفت : خداوندا ! حكم شراب را براى ما روشن‌تر از اين بيان كن ! آنگاه اين آيه نازل گرديد : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ . « 4 » اين آيه براى عمر خوانده شد ولى او قانع نگرديد و عرضه داشت : خداوندا ! حكم شراب را

--> ( 1 ) بقره / 219 . ( 2 ) نساء / 43 . ( 3 ) مسند احمد ، 2 / 351 . ( 4 ) بقره / 219 .