روشن‌تر بيان كن ! اين آيه فرودآمد : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى . « 1 » ابو مسيره مىگويد : پس از نزول اين آيه ، مؤذن رسول خدا ( ص ) بعد از اذان با صداى بلند اعلان نمود : كسى با حالت مستى به نماز نزديك نشود ! اين آيه كه بر عمر خوانده شد او براى بار سوم گفت : خدايا ! حكم خمر را از اين نيز روشن‌تر بيان فرما ! تا اين كه آيهء سورهء مائده نازل شد و چون آيه در انتهاى آن به جمله فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ « 2 » رسيد كه « آيا از اين عنصر فساد و خطرناك خوددارى خواهيد كرد ؟ ! » عمر اين نداى بيدارگر و جان‌فزا را شنيد و با صداى بلند گفت : انتهينا - انتهينا « 3 » آرى ، به گوش جان خريديم . « خوددارى نموديم ، خوددارى نموديم . » نسائى نيز همين حديث را با اختلاف مختصرى نقل نموده است . « 4 » از اين روايات استفاده مىشود كه قبل از نزول آيه مورد بحث حكم حرمت خمر نازل گرديده بود و خود اين آيه نيز در تعقيب همان حكم نازل شده است . به اين دلايل است كه گفتيم نظريه نسخ اين آيه با آيه تحريم خمر باطل و بىاساس است . ( 1 ) - 2 - و اما نسخ آيه سكر با آيه وضو : نظريه دوم در نسخ آيه مورد بحث ، اين است كه مىگويند اين آيه با آيهء وضو نسخ گرديده است زيرا اين آيه تنها مست نبودن در حال نماز را شرط و لازم مىدانست و آيهء وضو نازل گرديده ، حكم آن را نسخ نمود و وضو را شرط صحت نماز قرار داد . در پاسخ اين نظريه نيز مىگوييم : اساسا اين آيه ، نفيا و اثباتا با حكم وضو ارتباط ندارد تا با آن نسخ گردد ، به عبارت ديگر آيه مورد بحث در اين مقام است كه نماز در حال مستى درست نيست ، خواه اين نماز با وضو انجام بگيرد و يا بدون آن . آيه وضو هم در مقام بيان اين است كه وضو در نماز شرط و لازم مىباشد .

--> ( 1 ) نساء / 43 . ( 2 ) مائده / 91 . ( 3 ) مسند احمد ، 2 / 351 . ( 4 ) سنن نسائى ، 2 / 33 ، باب تحريم الخمر .