السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
310
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
در دوران ابو بكر چه كسى متصدى جمعآورى قرآن بود ؟ - روايت اول و دوازدهم مىگويد : متصدى و مباشر جمعآورى قرآن زيد بن ثابت بوده است ، ولى روايت چهارم مىگويد : متصدى اين كار خود ابو بكر بوده و زيد بن ثابت طبق دستور ابو بكر تنها به صحيفهها و كتيبههاى جمعآورى شده ، نگاه مىكرد ( 1 ) - و از روايت پنجم و غير آن در مىآيد كه زيد بن ثابت و عمر هر دو متصدى اين عمل بودهاند . آيا جمعآورى قرآن به زيد بن ثابت محول شده بود ؟ - از روايت اول بر مىآيد كه ابو بكر جمعآورى قرآن را به زيد محول كرده بود ، زيرا گفتار ابو بكر به زيد بن ثابت كه « تو جوانمرد و عاقل هستى ، راستگو و مورد اطمينان مىباشى و در پيش خود رسول خدا نيز نوشتن وحى را به عهده داشتى ، امروز هم نوشتن قرآن را به عهده بگير ! » اين جملات به صراحت مىرساند كه ابو بكر جمعآورى قرآن را به زيد بن ثابت واگذار كرده بود و از بعضى روايات ديگر استفاده مىشود كه مسئلهء تفويض و محول نمودن در ميان نبوده است و چند نفر متصدى اين كار بوده است . آيا قسمتى از آيات قرآن تا دوران عثمان نوشته شده بود ؟ - از اكثر اين روايات ظاهر مىگردد و بلكه در اين معنى صراحت دارند كه تمام آيات قرآن در صحيفهها ، اوراق و قطعات مختلف به طور پراكنده ضبط شده بود ، ولى از روايت دوم چنين بر مىآيد كه قسمتى از آيات قرآن تا دوران عثمان نوشته نشده بود ، فقط در حافظههاى قرآن محفوظ بود . آيا عثمان از آن چه قبل از وى نوشته شده بود ، چيزى كم كرد ؟ - از اكثر روايات به صراحت استفاده مىشود كه عثمان از آن چه كه قبل از وى نوشته شده بود ، چيزى كم نكرد ولى روايت چهاردهم تصريح مىكند كه قسمتى از آن چه را كه قبل از وى نوشته شده بود ، از بين برد و به مسلمانان نيز دستور داد ، آن چه را كه او از بين برده است ، آنان نيز از بين ببرند .