كردن آيات قرآن به معانيى كه هدف و مقصود قرآن نيست ، بسيار ديده شده است و بيشتر ( 1 ) - بدعت‌گذاران و صاحبان عقايد فاسد و مذاهب باطل ، در قرآن مجيد به چنين تفسير و تحريفى مرتكب شده‌اند و آيات آن را بر طبق نظريات و تمايلات نفسانى خود تأويل نموده و با افكار و عقايدشان تطبيق داده‌اند ، در صورتى كه پيشوايان مذهبى و ائمه هدى ( ع ) از چنين تفسير و تحريفى شديدا منع نموده ، مرتكب آن را سخت مورد ملامت و نكوهش قرار داده‌اند چنان كه در كتاب كافى آمده است كه امام باقر ( ع ) طى نامه‌اى به سعد خير چنين نگاشت : « آنان قرآن را پشت سر انداخته‌اند و حروف و الفاظ آن را حفظ نموده ، معانى و قوانينش را تحريف مىكنند . قرآن را مىخوانند ولى حقوق و حدود آن را رعايت نمىكنند . كوته‌نظران از قرآن به خواندن ظاهر آن مسرور و خوشحالند ولى دانشمندان از اين كه حقوق و احكام قرآن رعايت نمىشود بسيار غمگين و محزونند . » « 1 » 2 - تحريف در حروف و حركات : اگر حروف و يا حركات بعضى از كلمه‌هاى قرآن تغيير داده شود به طورى كه معناى آن هيچ‌گونه تغيير پيدا نكند ، اين عمل نيز يك نوع تحريف محسوب مىشود . اين گونه تحريف نيز مانند تحريف به معناى اول در قرآن واقع شده است ، زيرا ما در بحث قرائت ثابت نموديم كه قرائت‌هاى ده‌گانه به طور متواتر ثابت نشده است و برگشت اين مطلب بر اين است كه قرآن تنها با يكى از اين قرائت‌هاى ده‌گانه مطابقت دارد و بقيه قرائت‌ها به جز زيادت و يا نقصانى نمىتوانند باشند . 3 - تحريف در كلمات قرآن : اگر كلمه و يا كلماتى از قرآن برداشته شود و يا بر قرآن افزوده شود به طورى كه حقيقت قرآن تغيير نيابد و همان گونه كه فرودآمده است ، محفوظ بماند ، اين عمل را نيز « تحريف » مىنامند . تحريف بدين معنى نيز در صدر اسلام بدون ترديد به قرآن راه يافته است زيرا : اولا : به گواه تاريخ ، عثمان در دوران خلافتش يك قسمت از قرآن‌هاى موجود را سوزاند و به استاندارانش نيز در شهرهاى اسلامى دستور داد ، تمام قرآن‌ها را به جز آن چه كه خودش جمع‌آورى نموده است ، بسوزانند . اين مطلب مىرساند كه قرآن‌هاى سوزانده شده ، با قرآنى كه خود عثمان جمع‌آورى نموده بود ، اختلاف و مغايرت داشته است و گرنه علتى براى سوزاندن و از

--> ( 1 ) وافى ، آخر كتاب صلاة ، 5 / 284 .