السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
229
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
رسول اللّه خداوند تو را فرمان مىدهد كه قرآن را با طريق واحد به پيروانت ياد دهى و آنان تنها با همان يك طريق قرآن را بخوانند . رسول خدا گفت : از خدا تقاضاى عفو و اغماض دارم زيرا پيروان من طاقت اجراى اين دستور سنگين را ندارند . ابى مىگويد : دفعهء دوم جبرئيل فرودآمد و گفت : خداوند مىفرمايد كه قرآن را به دو طريق بخوانند ، باز رسول خدا گفت : از خداوند براى بار سوم نازل گرديد و گفت : از طرف خداوند اجازه هست كه قرآن با سه طريق خوانده شود ، باز رسول خدا تقاضاى عفو و اغماض نمود ، عجز و ناتوانى امت را پيش كشيد تا دفعهء چهارم جبرئيل فرودآمد و گفت : خداوند اجازه مىدهد كه قرآن با هفت طريق خوانده شود و هريك از اين طرق و سبكهاى هفتگانه در خواندن قرآن كفايت و تكليف را ساقط مىنمايد . اين روايت را مسلم نيز در صحيح خود آورده است . « 1 » و طبرى شبيه همين روايت را از ابى كريب آورده ، ابى ( 1 ) - كريب هم از ابن ابى ليلى و او از ابى بن كعب نقل نموده است . و باز طبرى قسمتى از اين روايت را با تفاوت مختصرى از احمد بن محمد طوسى ، احمد هم از ابن ابى ليلى و او نيز از ابى بن كعب آورده ، با سند ديگر از محمد بن مثنى او هم با اسناد خود از ابى نقل كرده است . 7 - باز طبرى از ابى كريب با اسناد خود از زر و او از ابىّ نقل نموده است كه رسول خدا ( ص ) در نزد مراء احجار جبرئيل را ديد و گفت : من براى مردم بىسوادى مبعوث گرديدهام كه در ميان آنان غلام و خدمتكار و پيرمرد و پيرزن بسيار وجود دارد ، جبرئيل گفت : پس قرآن را با هفت طريق و تلفظ بخوانند . « 2 » 8 - باز طبرى از عمرو بن عثمان عثمانى با اسناد خود از مقبرى از ابو هريره نقل مىكند كه : پيامبر فرمود : اين قرآن با هفت حرف نازل گرديده است كه مىتوانيد آن را با هريك از اين حروف هفتگانه بخوانيد و در اين مورد سختگيرى نيست ، فقط دقت كنيد كه آيهء رحمت را به عذاب و آيهء عذاب را به رحمت تغيير ندهيد . 9 - باز طبرى از عبيد بن اسباط با اسناد خود از ابى سلمه و او هم از ابو هريره نقل نموده است كه رسول خدا ( ص ) فرمود : قرآن با هفت حرف نازل گرديده است ، مانند : « عليم - حكيم - غفور -
--> ( 1 ) صحيح مسلم ، 2 / 203 . ( 2 ) صحيح ترمذى ، 11 / 64 نيز اين حديث را با مختصر تفاوت آورده است .