السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
214
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
قرائتهاى هفتگانه غير از حروف هفتگانه است گاهى تصور شده است كه « حروف » و وجوه هفتگانهاى كه قرآن بر طبق آنها نازل گرديده است ، چيزى جز قرائتهاى هفتگانه نيست ، آنگاه براى اثبات اين مطلب كه قرائتهاى هفتگانه جزء قرآن است ، به احاديث ، حروف يا وجوه هفتگانه تمسك مىكنند . ما ناچاريم در اينجا اين موضوع را بررسى نموده ، اشتباهى را كه در اينجا وجود دارد ، روشن سازيم و مىگوييم : اولا : ما روايتهاى وجوه هفتگانه را نمىپذيريم چنان كه در آينده پيرامون آنها بحث خواهيم نمود . و ثانيا : اگر فرضا همهء اين روايتها را صحيح بدانيم ، باز مربوط به قرائتهاى هفتگانه نمىباشد زيرا هيچيك از دانشمندان و محققين ، وجوه سبكهاى هفتگانه را با قرائتهاى هفتگانه يكى ندانسته است ، چه بهتر كه در اينجا گفتار جزايرى را بياوريم كه مىگويد : قرائتهاى هفتگانه از ساير قرائتها متمايز نبود تا اين كه ابو بكر احمد بن موسى بن عباس بن مجاهد در قرن سوم در بغداد قيام كرد و از ميان مجموع پيشوايان و دانشمندان علم قرائت و مردم شهرهاى مكه ، مدينه ، كوفه ، بصره و شام ، قرائت هفت نفر از قاريان را انتخاب و به آنها رسميت داد و آنها عبارتند از : نافع ، عبد اللّه بن كثير ، ابو عمرو بن علاء ، عبد اللّه بن عامر ، عاصم ، حمزه و كسائى . آنگاه مىگويد : پارهاى از مردم خيال كردهاند كه قرائتهاى هفتگانه همان حروف و وجوه هفتگانه است ، در صورتى كه چنين نيست . . . و حتى عدهاى از دانشمندان ، ابو بكر بن مجاهد را در