السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

204

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

( 1 ) - عدم تواتر قرائت‌هاى هفت‌گانه دلايل عدم تواتر قرائت‌ها در صفحات پيش گفتيم كه قرآن به اتفاق همهء مسلمانان متواتر است ولى در تواتر قرائت‌ها اقوال مختلفى وجود دارد كه به نظر ما اين قرائت‌ها متواتر نمىباشند و دلايل زيادى اين نظريه را تأييد مىكند كه اينك قسمتى از آن‌ها را در اينجا مىآوريم : 1 - بررسى شرح حال راويان قرائات به طورى كه قبلا بيان نموديم ، موجب قطع و يقين مىگردد كه اين قرائت‌ها براى ما به صورت خبر واحد نقل گرديده است نه به صورت تواتر . علاوه بر اين ، وثاقت و مورد اطمينان بودن بعضى از راويان اين قرائت‌ها ثابت و مسلم نمىباشد ، با اين حال چگونه مىتوان گفت كه اين قرائت‌ها با تواتر به خود قاريان مىرسد ؟ ! 2 - دقت و تدبر در اين كه اين قاريان چگونه و از كجا اين قرائت‌ها را فرا گرفته‌اند ، ثابت و روشن مىسازد كه اين قرائت‌ها براى خود قاريان نيز به صورت خبر واحد نقل گرديده است ، نه به طور متواتر . 3 - اگر فرض كنيم كه راويان هر قرائت تا به قارى آن در هر طبقه ، به حد تواتر رسيده و از افرادى بوده‌اند كه هرگز به كذب و دروغ اجتماع نمىكنند . در اين فرض نيز باز سند روايت كه به خود قارى مىرسد ؛ تواتر آن قطع مىشود و به صورت خبر واحد در مىآيد ، زيرا هر قرائت را در اصل يك قارى خوانده و ارائه كرده است نه بيشتر . 4 - هريك از قاريان و پيروان آنان بر صحت قرائت خويش دلايلى مىآورند ( 2 ) - و با همين دلايل نسبت به قرائت‌هاى ديگر اعتراض مىكنند . خود اين عمل نشان مىدهد كه اين قرائت‌ها بر اجتهاد