( 1 ) - يعقوب بن اسحاق نام او يعقوب ، فرزند اسحاق و كنيه‌اش ابو محمد است ، آزادشدهء قبيلهء حضرم و اهل بصره مىباشد . ابن جزرى مىگويد : او يكى از قاريان ده‌گانه است . يعقوب گفته است كه من قرائت را يك سال و نيم در پيش « سلام » و به مدت پنج روز نيز به شهاب بن شرنفه مجاشعى خواندم و شهاب نيز در مدت نه روز از مسلمة بن محارب محاربى و مسلمه نيز از ابو الاسود دئلى و او هم از على ( ع ) فراگرفته بود . وفات يعقوب به سال 205 در 88 سالگى واقع شده است . « 1 » احمد و ابو حاتم در حق وى مىگويند كه صدوق و راستگو است . ابن حيان نيز او را از افراد مورد اطمينان به شمار آورده است ، ولى ابن سعد مىگويد : يعقوب در نزد علماى رجال در حدّ كامل از وثاقت و اطمينان نيست . « 2 » قرائت يعقوب را دو نفر نقل نموده‌اند : رويس و روح . 1 - رويس : اسم وى محمد ، فرزند متوكل معروف به لؤلؤى و اهل بصره است . ابن جزرى مىگويد : وى استاد قرائت و داراى حافظهء قوى مىباشد . او در اين فن داراى مهارت خاص و شهرت بسزايى بود . رويس قرائت خويش را به يعقوب حضرمى عرضه نموده و از وى فراگرفته است . دانى مىگويد : رويس از ماهرترين شاگردان يعقوب است . از رويس نيز محمد بن هارون تمار ( 2 ) - و ابو عبد اللّه زبير بن احمد زبيرى شافعى نقل قرائت نموده‌اند . رويس به سال 338 وفات نموده است . « 3 » 2 - روح : دومين راوى يعقوب است و كنيه او ابو الحسن فرزند عبد المؤمن از قبيلهء هذل و آزادشدهء آنان و اهل بصره مىباشد و از دانشمندان علم نحو بود . ابن جزرى در حق او مىگويد : وى استاد قرائت و داراى شخصيت و عظمت بود ، فردى ضابط ، محكم ، مورد اطمينان و معروف مىباشد . قرائت را از يعقوب حضرمى فراگرفته ، از شاگردان برجستهء وى محسوب مىگرديد و در سال 235 يا 234 وفات نموده است . « 4 »

--> ( 1 ) طبقات القراء ، 2 / 38 . ( 2 ) تهذيب التهذيب ، 11 / 382 . ( 3 ) طبقات القراء ، 2 / 233 . ( 4 ) همان ، 1 / 285 .