السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
123
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
اولا : قرآن در ميان بليغترين و فصيحترين عربها نازل گرديده و آنان را به معارضه فراخوانده كه اگر بتوانند سورهاى مانند سورههاى قرآن را بياورند ، در اين مسابقه فائق شوند ولى بلافاصله اين نكته را تذكر داده كه معارضه با قرآن از قدرت بشر خارج است ، گرچه ( 1 ) - همهء آنان پشتيبان همديگر باشند . پس اگر در قرآن كوچكترين مخالفت با قواعد عربى ديده مىشد ، همان افراد بليغ كه بر اسلوب لغت عرب و مزاياى آن بيشتر از ديگران واقف و با اطلاع بودند ، روى همان نقطهء كوچك انگشت اشكال و ايراد مىنهادند و آن را عليه قرآن ، دليل مىگرفتند و در ميدان مبارزه با قرآن پيروز مىگرديدند و خود را از مبارزه با زبان و شمشير راحت مىنمودند . و اگر يك چنين عملى انجام مىشد ، مسلما تاريخ براى ما ثبت و حفظ مىكرد و حد اقل در ميان دشمنان اسلام زبان به زبان نقل مىشد . در صورتى كه از چنين جريانى ، هيچ اثرى در تاريخ و در ميان دوست و دشمن ديده نمىشود . و ثانيا : در زمانى كه قرآن نازل گرديد ، از اين قواعد عربى خبرى نبود بلكه بعدا در اثر كاوش و بررسى در كلمات بليغان و سخنسرايان عرب و از جستوجو و دقت در تركيباتى كه آنان در گفتارشان به كار برده بودند ، اين قواعد استخراج و جمعآورى گرديد و به صورت يك علم خاصى در آمد و در اين راستا اگر فرض شود كه قرآن وحى الهى نيست - چنان كه طرف گفت و گوى ما مىپندارد - حد اقل كمتر از كلام فصحا و سخنسرايان عرب نيز نمىباشد و بلكه قرآن در كمال فصاحت و بلاغت است . يكى از شاخصترين و مهمترين منابع و مآخذ قواعد عربى است . بنابراين ، اگر يك قاعده عربى كه پس از نزول قرآن به دست آمده است ، با قرآن تطبيق نكند ، نقض و ايراد بر آن قاعده متوجه خواهد بود و نه بر قرآن . علاوه بر اين ، اين ايراد در صورتى به قرآن متوجه مىشود كه جملهء مخالف با قواعد عربى در قرآن از نظر طرز قرائت ، مورد اتفاق تمام قاريان بوده باشد ولى در صورت اختلاف قرائتها اگر اعتراضى بر يكى از اين قرائتها وارد آيد تنها دليل بر بطلان ، همان قرائت خواهد بود ، بدون اين كه تماسى با عظمت قرآن و مقام شامخ آن داشته باشد ، زيرا در آينده نزديك ثابت خواهيم نمود كه هريك از اين قرائتهاى معروف ، نوعى اجتهاد است كه از ناحيهء قاريان قرآن به عمل آمده ، از خود رسول اكرم ( ص ) به طور متواتر و به صورت قطعى نقل نگرديده است .