عبد الكريم بى آزار شيرازى
60
باستانشناسى و جغرافياى تاريخى قصص قرآن (فارسى)
آنها در پاسخ گفتند : « [ راستش اين است كه ] ما پدرانمان را مىديديم كه اين چنين كردند [ و ما از آنان پيروى مىكنيم ] » . يكتاپرستى يا پرستش خدايان از نظر باستانشناسى وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ ؟ قالُوا بَلى شَهِدْنا . از نظر اديان توحيدى ، بشر فطرتا يكتاپرست بوده و به تدريج از پرستش خداى يكتا به شرك و بتپرستى روى آورده است و پيامبران آمدهاند كه او را از شرك به توحيد بازگردانند . « 1 » آيه فوق تصويرى ارائه مىدهد از عالم قبل از تولد انسانها كه خداوند از فطرت يا روان آنان مىپرسد : أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ ؟ آيا من رب ( مالك ، مولى ، مدبر و مربى ) شما نيستم ؟ و آنها به خداى يكتا پاسخ مثبت مىدهند و خداوند از آنها پيمان مىگيرد تا مبادا از توحيد و ربوبيت خداى يكتا به شرك روى آورند . « 2 » در سالهاى اخير بعضى از جامعه شناسان خواستهاند اين جريان را معكوس جلوه دهند و بگويند اعتقاد به وجود خدايان و ديوان متعدد ابتدايىترين شكل ديانت بوده است . اما باستانشناسى ثابت كرده است كه پيشرفت و تكامل هميشه حتمى و ضرورى نيست و همواره رشد و ترقى بشر با فراز و نشيب توأم بوده است . تا كنون بارها آثار و بقاياى تمدنهايى از زير خاك بيرون آورده شده كه شكوه و عظمت آنها روزگارى چشم جهانيان را خيره مىساخت ، ولى پس از چندى معدوم گشته و در زير خاك دفن شده است . گويى قاعده كلى تمدن اين بوده كه با انحطاط همراه شود . بنابراين تصور اين كه يكتاپرستى چون عالىترين شكل ديانت است ، ديرتر از پرستش
--> ( 1 ) . دكتر جان الدر ، باستانشناسى كتاب مقدس ، ص 25 . ( 2 ) اعراف : 172 .