عبد الكريم بى آزار شيرازى

58

باستانشناسى و جغرافياى تاريخى قصص قرآن (فارسى)

به گفته ابو منذر هشام كلبى : « آزر نام بتى معروف بوده كه تارح پدر حضرت ابراهيم پرده‌دارش بوده است » . « 1 » قوم آزر ساكن شهر اور ، پايتخت سومر و كلده بودند كه از نظر موقعيّت جغرافيايى در شمال خليج فارس نزديك ملتقاى رود دجله و فرات قرار داشت ؛ جايى كه اكنون ميان بصره و بغداد مقادر خوانده مىشود . كلمهء اور مانند واژهء آزر به معناى آتش است . از آنجا كه اين شهر مركز آتشكده‌هاى بسيار بوده است ، آن را شهر اور ناميده‌اند . قوم آزر معتقد به خدايى ستارگان در آسمان و بتها در زمين بودند و براى هر ستاره‌اى بتى ساخته بودند كه هرگاه مىخواستند به آن ستاره تقرّب جويند ، بت آن ستاره را عبادت مىكردند تا آنان را شفاعت كند . « 2 » حضرت ابراهيم ( ع ) دوران كودكى و نوجوانى را - كه دوران زيربنايى سازندگى افكار است - در كوههاى اور بسربرد . كوه يكى از مهم‌ترين دانشگاههاى الهى است كه همواره كانون وحى و انديشه بوده و اغلب پيامبران در كوهها به سير و انديشه مىگذرانده‌اند . همچنان كه حضرت آدم ( ع ) در كوههاى سرانديب ، حضرت نوح ( ع ) در كوه جودى ، حضرت موسى ( ع ) در كوه سينا ، حضرت عيسى ( ع ) در كوه ساعير و حضرت محمّد ( ص ) در كوه نور ، درسهاى بسيار از طبيعت و كتاب آفرينش آموختند . حضرت ابراهيم ( ع ) نيز در اين دانشگاه شبانه روزى - به دور از زرق و برق فريبندهء شهرى و در محيطى آزاد از افكار و اعتقادات مسخ‌شده و تقليدهاى كوركورانه و به دور از آلودگيهاى كاخ نشينان - درس پاكى و صفا و عظمت و اعتلا و استقامت و پايدارى را از كوه ، و درس خداشناسى و توحيد را از ستارگان شب‌افروز و ماه رخشان و خورشيد فروزان و زمين بياموخت . به نزد آنكه جانش در تجلّى است * همه عالم كتاب حق تعالى است

--> ( 1 ) كلبى ، الاصنام ، ص 83 . ( 2 ) بقاعى ، نظم الدرر فى تناسب الآيات و السور ، ج 7 ، ص 156 .