عبد الكريم بى آزار شيرازى
40
باستانشناسى و جغرافياى تاريخى قصص قرآن (فارسى)
آيا طوفان نوح عالمگير بود ؟ يكى از تفاوتهاى داستان طوفان در قرآن و تورات اين است كه تورات آن را عالمگير دانسته ، و ادعا مىكند كه اين طوفان همه بشر را هلاك كرد جز ذريه نوح از سه فرزندش سام ، حام و يافث . « 1 » دكتر بوكاى مىنويسد : « چگونه مىتوان درك كرد كه طوفان شديد جهانى در قرن 21 يا 22 قبل از ميلاد حيات را روى تمام سطح زمين نابود كرده باشد ؟ در آن عصر ، در چندين نقطهء زمين تمدنهايى كه آثارشان به آيندگان منتقل گشته ، شكوفا شده بودند . مثلا در مورد مصر ، اين دوره واسطه بين پايان امپراتورى كهن و آغاز امپراتورى ميانه بوده است . با در نظر گرفتن آنچه از تاريخ آن عصر مىدانيم ، خندهآور خواهد بود اگر ادعا كنيم كه هر گونه تمدنى به علت طوفان منهدم شده باشد . » « 2 » سيد محمد رشيد رضا فتواى استاد شيخ محمد عبده را نقل مىكند كه در قرآن نص قاطعى بر عالمگير بودن طوفان نيامده است . و اگر عموميتى در برخى آيات و روايات به نظر مىرسد ، منظور تمام سرزمينهايى است كه قوم ستمكار نوح در آن بودهاند . و اين كه بعضى ادعا كردهاند كه در آن هنگام غير از قوم نوح اقوام ديگرى نبودهاند ، اولا معلوم نيست ؛ بلكه خلاف آن ثابت شده است و ثانيا اين باعث نمىشود كه طوفان همه زمين را فرا گيرد . زيرا هيچ دليلى نيست كه قوم نوح سراسر زمين را پر كرده بودند . و اين كه بعضى وجود صدفها و حيوانات دريايى را در قلل كوهها دليل بر جهانى بودن طوفان گرفتهاند ، صحيح نيست ، زيرا معلوم نيست ، كه آنها در اثر طوفان پديد آمده باشند ؛ بلكه به احتمال قوى در اثر پيدايش كوهها در آبها بوده است . « 3 » و بالا رفتن آب به همهء كوههاى جهان در طى چند روز ، بعيد به نظر مىرسد . « 4 » ويليام ويلكوكس و لئونارد و ولى در تحقيقات باستانشناسى خود نيز به اين نتيجه رسيدهاند كه طوفان نوح عالمگير نبوده ، بلكه سيل عظيمى در وادى دجله و فرات طغيان
--> ( 1 ) . تورات ، سفر پيدايش . ( 2 ) . دكتر بوكاى ، تورات ، انجيل ، قرآن و علم ، ص 289 . ( 3 ) . چنان كه در قسمت آفرينش راجع به گسترش زمين و پيدايش كوهها از نظر قرآن و علم بيان شد . ( 4 ) . سيد محمد رشيد رضا ، تفسير المنار ، ج 12 ، ص 106 - 109 .