است . اينها شامل قسمتهايى از كليه كتابهاى تورات است . خواندن مضامين همهء اين كتيبه‌ها مستلزم دست‌كم پنجاه سال وقت است . با كشف اين كتيبه‌ها و نسخه‌هاى بىنظير و منحصر به فرد ، پرتوى بر دين و زبان و مراسم آن روزگار تابيده است ، و سالها طول خواهد كشيد تا ارزش واقعى آنها آشكار شود . « 1 » تأثيرپذيرى طومار بحر الميت از گاتاها در رساله قانون يا طومار بحر الميت كه مهم‌ترين سند باستانى از فرقهء بحر الميت قمران است تأثيرپذيرى اين طومار را از گاتاها ، كتاب زردشتيان به خوبى مشاهده مىكنيم . آر . سى . زنر در اين باره مىنويسد : « اينكه يهوديت بعد از فتح بابل تحت تأثير عميق زردشتىگرى قرار گرفته ، واقعيتى است كه به دشوارى مىتوان مورد ترديدش قرار داد . » به عنوان نمونه مىبينيم كه برداشت طومار بحر الميت از ماهيت و منشأ شر و بدى بسيار شبيه به برداشت گاتاها كتاب زردشتيان است . در رسالهء قانون خداوند با طومار بحر الميت ، آمده است : « آفريد انسان را كه بر اين جهان حكومت راند و براى او آفريد ( قرار داد ) دو مينو را ، كه با آنها گام زند تا زمان مقرر ديدار . آنها مينوى راستى و مينوى گناه‌اند . در جايگاه نور ريشه‌هاى راستى ، نهفته است و از منبع تاريكى ، ريشه‌هاى گناه مىرويد . . . و گمراهى فرزندان راستى خود به خاطر فرشتهء ظلمت است . . . تمام ارواح گروه او سعى دارند تا فرزندان نور را به لغزش وادارند . . . اما خداوند ( يهوه ) اسرائيل و فرشتهء راستى ، به فرزندان نور مدد مىرسانند . زيرا كه ( خداوند ) مينوى نور و مينوى ظلمت را آفريد و بر آنها قرار داد هر كار و عملى را ، و بر راه و رسم‌شان هر

--> ( 1 ) . دكتر جان الدر ، باستان‌شناسى كتاب مقدس ، ص 122 و 124 ؛ Jean Danielou : The Theolog of Jewish Chrstianity , Translated from French by John Baker . A . Dupont - Somner : Qumran and the Dead Sea Scrolls , Chairn Rabin : Qumran Studies Clap on Essenes of Islam .