جنوبى به معناى كوهستانها به كار مىرفته است ، نه شنزارهاى صحراى كبير . « 1 » صحراى احقاف به جهت گرمى و خشكى ، قرنهاست كه خالى از سكنه بوده است و جغرافىدانان به آن ربع الخالى مىگويند ؛ ازاين‌رو جهان همواره از اين صحرا بىاطلاع بوده است ، و شايد كاشف انگليسى ، فيلبى ، نخستين كسى باشد كه در قرن حاضر در طى سفر خود از درياى سرخ تا اقيانوس هند آن را كشف كرده است . فيلبى در اثناء سفرش به سبأ از صحراى احقاف گذشت ؛ منطقه‌اى كه كسى از تاريخ آن جز آنچه در تورات و قرآن آمده ، نمىدانست . اما در عهد حضرت سليمان ( ع ) و بلقيس اين سرزمين با شهرهاى بزرگ و قصرهاى مجلل آباد بود . همچنان آثار باستانى آن در زير زمين منتظر باستان شناسان است تا در آن به حفارى بپردازند و پرده از تاريخ فرهنگ و تمدن و مذهب شرق قديم بردارند . گذشته از موقعيت جغرافيايى ، مقاومت عربهاى اين سرزمين ، نسبت به بيگانگان ، به دانشگاهها و هيئتهاى علمى اجازه حفارى و كاوش نداده‌اند ، و آثار آن همچنان مجهول است . از كتب جغرافياى چينى بر مىآيد كه در تمام جزيرة العرب ، تنها يك نهر وجود دارد . اما فيلبى با چشم خود در آن منطقه شش نهر يافته كه از كوهها سرازير است . او مدت دو هفته را در نجران ، كه سرسبزترين باديه‌هاست گذراند و تنها اطلاعات اندكى به دست آورد . تا سال 1869 كه يك فرانسوى به آنجا سفر كرد ، هيچ خارجى ديگرى به آنجا پا نگذاشت . كاشف انگليسى آثار قلعهء بزرگى را در آنجا يافت كه نشان از آثار تمدنى عظيم در آن سرزمين است . اين سفر نتايج علمى مهمى در برداشت . وى نقوش فراوانى را بر صخره‌ها يافت كه در آينده بسيارى از نقاط مجهول در تاريخ قوم عاد و غيره را كشف خواهند كرد . « 2 »

--> ( 1 ) . Encyclopedia of Islam , New Edition V . 1 ، p . 257 . ( 2 ) . مجله الهلال ، الجزء الثالث ، السنة 47 ، 1357 ه . ق ، ص 345 .