عبد الكريم بى آزار شيرازى

310

باستانشناسى و جغرافياى تاريخى قصص قرآن (فارسى)

البته در سال 1835 ، شركت انگليسى هند شرقى ، افسرى به نام جيمز ولستد را مأمور سفر به عمان كرد . وى سفرهاى فراوانى در داخل مسقط كرد ، ولى به علت وجود وهابيان نتوانست از عبرى پيشتر رود . ولستد از اولين كسانى است كه به حضرموت رفت و نخستين كتيبه‌هاى حميرى را جمع‌آورى كرد . چند سالى سرهنگ مايلز « 1 » كار او را در عمان دنبال كرد و از كوهستانها در اين راه قدم نهاد و از واحهء بريمى ديدن كرد . در سال 1843 آدولف فون به عنوان يك مسلمان زائر وارد حضرموت شد تا قبر حضرت هود ( ع ) را زيارت كند ، اما شناخته شد و به مقصد خود نرسيد و دست خالى و با از دست دادن يادداشتهاى خود بازگشت . همهء همت پويندگان قرن بيستم ميلادى در عربستان ، اكتشاف و عبور از ربع الخالى بود . اين كار به دست سه نفر ، جدا از يكديگر ، صورت گرفت . 1 . برترم توماس « 2 » در 1930 . 2 . فيلبى در 1932 . 3 . و . ب . تسيجر « 3 » در 1948 م . توماس از ظفار در جنوب تا قطر سفر كرد و اطلاعات گرانبهاى مردم‌شناسى و باستان‌شناسى و زمين‌شناسى فراهم آورد . فيلبى ، از هفوف قسمت شمالى ربع الخالى را درنورديد ولى به علت ناامنى نتوانست وارد ظفار شود وى نيز اطلاعات فراوانى ، مورد توجه زمين شناسان فراهم آورد . آخرين سياحى كه از ربع الخالى گذشته ، تسيجر است كه از ظفار به راه افتاد و به قسمت شرقى عمان رفت و از آنجا رو به جنوب به راه افتاد . « 4 »

--> ( 1 ) . Miles . ( 2 ) . Thomas . ( 3 ) . Thesiyer . ( 4 ) . دائرة المعارف فارسى ، ج 2 ، ص 1718 .