عبد الكريم بى آزار شيرازى

216

باستانشناسى و جغرافياى تاريخى قصص قرآن (فارسى)

وَ قالَ ادْخُلُوا مِصْرَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ . در تصوير قرآنى يوسف هنگامى اين سخن را به آل يعقوب مىگويد كه خداوند عظمت و شوكت يوسف ( ع ) را آن چنان آشكار ساخته كه همه امور مصر به دست با كفايت و پربركت اوست و نيازى ندارد كه براى ورود و اقامت خاندانش از كسى رواديد دريافت دارد . وَ كَذلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي الْأَرْضِ يَتَبَوَّأُ مِنْها حَيْثُ يَشاءُ . « 1 » و بدين سان يوسف را در آن سرزمين تمكن بخشيديم كه در آن هرجا كه خواهد قرار گيرد . اما در تصوير تورات قدرت به دست فرعون است و يوسف پدر و مادر و برادران را به نزد فرعون مىبرد تا از وى جواز اقامت در مصر گيرد و فرعون پس از سؤال كردن از شغلشان ، خطاب به يوسف مىگويد : « زمين مصر پيش روى تست در نيكوترين زمين پدر و برادران خود را مسكن ده تا در زمين جوشن ساكن شوند . » « 2 » و يوسف پدر و برادران خود را در نيكوترين زمين يعنى در ارض رعمسيس ملكى ارزانى داشت . « 3 » بنابراين خاندان يعقوب ( ع ) در سرزمين گوشن ( جوشن ) مستقر شدند . در نصوص مصرى نام اين سرزمين به اسم جسم يا جسام قرائت شده « 4 » و در تورات يهود زمين جاسان خوانده شده است . اين سرزمين در وادى طميلات در شرق دلتا واقع شده است . از نظر دكتر محمد بيومى مهران ، اينكه در تورات آمده است كه يوسف ، پدر و برادران را در زمين رعمسيس سكونت داد ، خطاى تاريخى است . زيرا كلمه رعمسيس

--> ( 1 ) . يوسف : 56 . ( 2 ) . تورات ، سفر پيدايش ، 47 : 1 - 6 . ( 3 ) . تورات ، سفر پيدايش ، 47 : 11 . ( 4 ) . P . Montet , L'Egyptet la Bible ، 1959 ، p . 57 .