از سوى ديگر دو هم زندانى حضرت يوسف ( ع ) كه در قرآن آمده و در تورات از آن دو به عنوان رئيس ساقيان و رئيس خبازان ذكر شده در كتيبه‌هاى مصر مذكور است و داستان ترقى يوسف كاملا منطبق با تعبير خوابهاست . « 1 » دوران خشكسالى مصر از نظر باستان‌شناسى قالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَباً فَما حَصَدْتُمْ فَذَرُوهُ فِي سُنْبُلِهِ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّا تَأْكُلُونَ اجْعَلْنِي عَلى خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ . . . وَ كَذلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي الْأَرْضِ . « 2 » به فرمان قرآن در آيه 109 همين سوره : أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ . . . ، سفرى به گذشته‌هاى سرزمين نيل مىرويم و به سير و سياحت در اين سرزمين مىپردازيم . اين سرزمين در معرض قحطيها و خشكسالىهاى فراوانى در دوره‌هاى مختلف بوده است ، كه در نتيجه محصولات كشاورزى و دامدارى به نابودى كشانده شده است . تاريخ بيانگر آن است كه خداوند هيچ سرزمينى را مانند مصر اين چنين حيات و وجود ، حال و آينده‌اش را وابسته به نهر نساخته است . هرگاه آب نيل از حد طبيعى خود پايين‌تر رود ، موجب خشكسالى و قحطى و طاعون و مرگ و مير خواهد بود . « 3 » از سوى ديگر با كاهش آب نيل ، و تعطيل شدن كشاورزان و دامدارى ، بيكارى سراسر اين سرزمين را فرا مىگيرد و انواع فسادها و جرايم همراه با گرسنگى شيوع مىيابد و همراه با ضعف اقتصادى ضعف سياسى مملكت را فرا مىگيرد . « 4 » و مصر چنين خشكسالى و قحطى را قبل و بعد از دوران يوسف به خود ديده كه به عنوان نمونه مىتوان به خشكسالى دورهء انقلاب اجتماعى خانوارهاى 7 - 10 اشاره كرد

--> ( 1 ) . دكتر جان الدر ، باستان‌شناسى كتاب مقدس ، ص 45 و 46 . ( 2 ) . يوسف : 43 - 49 . ( 3 ) . جمال حمدان ، شخصيته مصر ، قاهره 1970 ، ص 241 - 245 . ( 4 ) . احمد عبد الحميد يوسف ، مأخذ سابق ، ص 56 .