مجاهد بن جبير ( متوفى 103 ) ، سعيد بن جبير ( متوفى 94 ) عكرمه مولى ابن عباس ( متوفى 105 ) ، طاووس بن كيسان ( متوفى 106 ) و عطاء بن ابى رباح ( متوفى 114 ) مىباشند . و اين گروه از عالمترين مفسرين قرآن در عصر تابعين بوده‌اند و در رأسشان مجاهد بن جبير قرار داشت . چنانچه نووى نقل مىدارد كه وى گفت ، قرآن را بر ابن عباس ( رض ) سى مرتبه عرضه نمودم و گفت : اعلم‌شان به تفسير مجاهد بود ( الاتقان و كشف الظنون ) . گروه دوم : اصحاب عبد اللّه بن مسعود از علماى كوفه بودند كه در ميانشان علقمه بن قيس ( متوفى 103 ) ، اسود بن يزيد ( متوفى 75 ) ، ابراهيم نخعى ( متوفى 95 ) و شعبى ( متوفى 105 ) شهرت بسزايى يافته‌اند . گروه سوم : اصحاب انس بن مالك و ديگر اصحاب كه در ميانشان زيد بن اسلم ( متوفى 136 ) قتادة بن دعامة السدوسى ( متوفى 117 ) حسن بصرى ( متوفى 110 ) عطاء بن ابى سلمة ( متوفى 135 ) و محمد بن كعب قرظى ( متوفى 117 ) مشهور بودند . با اينكه علم تفسير در نزد اين سه گروه روايت از صحابه بوده است با آن همه اين سه طايفه طبقه دومى در علماى تفسير را تشكيل مىدهند و اينها تفسير را در آنچه روايت مىداشتند از حديث ، فقه از اصحاب فرا گرفته بودند و از اين‌رو در ميان علماى امّت اسلامى شهرت بسزايى در مورد عنايت به تفسير قرآن كريم كمايى كرده‌اند . بخصوص در ميان اين سه گروه نامهاى مجاهد ، سعيد بن جبير و حسن بصرى براى همه‌ى دانشمندان اسلامى و امّت مسلمه آشنا است . طبقه‌ى سوم علماى تفسير را دانشمندان و مفسرينى تشكيل مىدهند كه پس از عصر صحابه و تابعين تا امروز با آنچه كه به آنان از روايات و احاديث ، اقوال صحابه و تابعين رسيده است به تفسير قرآن كريم پرداخته‌اند . در قرن دوم تا چهارم از سفيان بن عيينه ( متوفى 198 ) وكيع بن جراح ( متوفى 197 ) شعبه بن حجاج ( متوفى 160 ) و پس از آنها محمد بن جرير طبرى ( متوفى 310 ) و عبد الرحمن بن ابى حاتم رازى ( متوفى 371 ) و ابن عطيه و غيره . . . را بايد نام برد و اينها همه چنانچه زركشى مىگويد ماجور و مورد اعتماد كلى قرار دارند ( البرهان ) . ولى از تفاسيرى كه از قرن اول تا سوم اكنون بدست ما رسيده است فقط تفسير ابن جرير طبرى است كه تفسير معتمد و بزرگى بوده و با اسناد و روايات تفسير شده است كه مورد استناد ساير مفسرين تا امروز قرار يافته است . با توجه به بيان فوق مىتوان گفت كه مراحل سه‌گانه‌ى تفسير قرآن كريم كه دنباله‌ى آن تا امروز ادامه دارد مورد پذيرش همه‌ى علماى اسلام بوده و چنانچه بايد گفت اين مراحل سه