محمود حسن ديوبندى

مختصرى درباره علوم قرآن 28

تفسير كابلى (فارسى)

در مورد تعداد كلمات و حروف قرآن كريم و نيز حركات و سكنات كه در قرآن به كار رفته است روايات مختلفى نقل شده است و ما در اين‌جا به روايت مورد اعتماد اكثر علما كه ابو محمد الحمانى ( رح ) نقل داشته است اكتفا مىنماييم : ابو محمد الحمانى ( رح ) نقل مىدارد كه حجاج بن يوسف تمام قراء و حفاظ قرآن را جمع نمود و انجمنى مشترك از همه‌ى آن‌ها تشكيل داد و هدفش از اين كار تحقيق درباره‌ى كل كلمات و حروف قرآن كريم بود . چنانچه من نيز از جمله‌ى اين انجمن بودم . كار ما درست چهار ماه را دربر گرفت و در نتيجه كل كلمات قرآن 77439 كلمه استخراج شد كه اين تعداد كلمات را فضل ابن شاذان از عطاى بن يسار نيز نقل داشته است . تعداد كل حروف قرآن كريم به روايت عبد اللّه بن كثير از مجاهد 321180 حرف ، و به روايت فضل بن عطا 323015 حرف ، و به روايت ابو محمد الحمانى ( رح ) 340740 حرف مىباشد . در مورد تعداد كل حركات و سكناتى كه در قرآن ديده مىشود تحقيق و تتبع ذيل مورد اعتماد اكثر علماء قرار يافته است . تعداد كل فتحه‌هايى كه در قرآن كريم مىباشد 53242 فتحه و تعداد كل كسره‌ها 39582 كسره و تعداد كل ضمّه‌ها 8804 ضمه و تعداد كل مدات 1771 مد و تعداد كل تشديدها 1274 تشديد و تعداد كل نقطه‌ها 105684 نقطه مىباشد . راجع به نصف قرآن كريم و ربع و ثلث كل قرآن نيز بررسىهايى صورت گرفته است ، از جمله : شيخ ابو محمد الحمانى ( رح ) بيان مىنمايد كه در تحقيقى كه ما نموديم در نتيجه نصف قرآن در سوره‌ى كهف كلمه و ليتلطف كه " فا " نصف مىباشد ، واقع شده است . حافظ ابن كثير ( رح ) مىگويد : بر اثر تحقيق برخى مشايخ ، نصف اول قرآن اعتبار تعداد حروف ، نون كلمه " نكرا " در آيه " لَقَدْ جِئْتَ شَيْئاً نُكْراً " ( سوره‌ى كهف ) نون است و نصف دومى از كاف نكرا شروع مىگردد . به اعتبار كلمات ، نصف اول قرآن تا كلمه آخر آيه‌ى " يُصْهَرُ بِهِ ما فِي بُطُونِهِمْ وَ الْجُلُودُ " ( سوره حج ) است و نصف دومى " وَ لَهُمْ مَقامِعُ مِنْ حَدِيدٍ " مىباشد . به اعتبار آيات در سوره‌ى شعرا آيه‌ى " فَإِذا هِيَ تَلْقَفُ ما يَأْفِكُونَ " و كلمه‌ى يافكون است كه نصف دومى از " فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ . . . " * شروع مىگردد .