فَالْجارِياتِ يُسْراً فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ . سوم در سورهء نازعات كه فرموده : وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً وَ السَّابِحاتِ سَبْحاً فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً . يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ . . . چنان كه ملاحظه مىشود در هر سه مورد پس از قسمها ، مسألهء قيامت به ميان مىآيد و چون قرآن مجيد در اين گونه موارد به دليل مطلب سوگند مىخورد ، بايد همين قسمها دليل وقوع قيامت باشد ، در سورهء ذاريات در اين مورد سخن گفته‌ايم ، به آنجا رجوع شود « 1 » به هر حال به نظر مىآيد كه منظور از اين قسمها ، بادها و ابرهاست ، بادها از سطح اقيانوسها و درياها حركت كرده و پى در پى به طرف خشكيها حركت مىكنند ، مىدانيم كه هواى خشكيها در مقابل اشعهء آفتاب پيش از هواى درياها گرم مىشود و به بالا ميرود ، در نتيجه هواى سرد درياها به طرف خشكيها مىآيد كه همان الْمُرْسَلاتِ عُرْفاً باشد ، الف و لام آن براى عهد و اشاره به آن بادهاست ( و اللَّه يعلم ) لفظ « عرفا » حال است از مرسلات . از آن طرف اين بادها گاهى شدت يافته به صورت طوفان در مىآيند كه همان فَالْعاصِفاتِ باشد ، فاء آن حاكى است كه بادها به طوفانها تبديل مىشوند « 2 » . در جريان « ناشرات » مسأله ابرها مطرح مىشود ، ابر كه همان هواى رطوبتدار است به وسيله بادها پراكنده و در هوا تقسيم مىشود و هر قسمت به محلى روان مىگردد در اين عمل ، بادها ناشرات هستند كه ابرها را پراكنده كرده

--> ( 1 ) و آن اينكه : خلقت و تدبير جهان در دست خداست و او پروردگار انسانهاست و او وعده كرده كه قيامت خواهد آمد و از طريق انبيا آن را اعلام كرده است . ( 2 ) در مجمع البيان اولين معنى درباره مرسلات ، عاصفات ، ناشرات ، بادها را اختيار كرده و آن را از ابن مسعود و ابن عباس و ديگران نقل كرده است .