على اكبر قرشى بنابى
10
تفسير احسن الحديث (فارسى)
نجات يافت . 2 - يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى وَ ما هُمْ بِسُكارى وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ . اين آيه هر چه باشد شدت هول روز قيامت را مجسم مىكند ، ظهور آيه نشان مىدهد كه آن راجع به اوائل وقوع قيامت و قبل از مردن انسانها است كه چون زلزلهء قيامت شروع مىشود ، مردم به آن حال گرفتار مىشوند يعنى هر زن شيرده از بچهء شير خوارش غفلت مىكند و هر زن حامله ، وضع حمل مىكند مردم عقل باخته مىشوند ولى نه در اثر مشروب ، بلكه از شدت هول و عذاب . منظور از مرضعه و ذات حمل ظاهرا انسانهاست كه غرض نشان دادن هول آن به انسان است گرچه به غير انسان نيز مىشود شامل باشد ، زمخشرى در كشاف گويد : مرضعه زن شيردهى است كه در حال شير دادن است و پستانش در دهان بچه است ، ولى مرضع زنى است كارش شير دادن است گرچه فعلا شير نمىدهد ، آمدن « مرضعه » دليل شدت هول آن روز است . اگر آيه راجع به روز قيامت و بعد از زنده شدن مردگان باشد ، بايد گفت : تمثيل شدت هول آن روز است و گر نه در آن روز مرضعه و وضع حملى نخواهد بود ، اما ظهور آيه در وجه اول است . 3 - وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ . اين و آيهء بعدى تأسف است از انسان كه از حق دست برداشته و با حق مبارزه مىكند و از هر شيطان بىفائده تبعيّت مينمايد با آنكه شيطان او را جز به آتش نميكشد ، مجادله دربارهء خدا بدون علم آنست كه : ندانسته و از روى جهالت دربارهء افعال و صفات خدا مجادله شود كه خدا فرزند دارد ، ملائكه بنات اللّهاند