السيد عبد الحسين الطيب

266

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)

آن دو چهار و از آن چهار هشت و هكذا . و اينها عالم را قديم ميدانند براى اينكه انفكاك معلول از علت محال است و اينها منكر قدرت هستند زيرا علت بدون اختيار تأثير در معلول دارد . خداوند ميفرمايد : لَمْ يَلِدْ كه از او چيزى خارج شود و شايد مراد از فرمايش حضرت ابى عبد اللَّه لم يخرج منه شىء لطيف او كثيف اشاره به همين مطلب باشد كه لطيف عالم مجردات از عالم عقول و نفوس و ارواح و ملائكه ، و از كثيف عالم ماديات از سماوات و ارض و آنچه در آنها است مثل خورشيد و ماه و كواكب و كرات جويه و مثل جمادات نباتات و حيوانات و جن و انس و آب و خاك و هوا و نار . و اللَّه و اوليائه اعلم . وَ لَمْ يُولَدْ كه لازمه حدوث است كه نبوده و بود شده و مقدم بر او چيزى بود كه او را زائيد و ايجاد كرد چنانچه در همان حديث بيان فرمود از قوله ( ع ) : و هو لم يتولد من شىء و لم يخرج من شىء - الى قوله - و كالنار من الحجر . رجوع كنيد در نقل تكرار نشود . مسألة مشكلة غير منحلة : اينكه نصارى كه قائلند عيسى پسر خدا است ، و يهود قائلند عزير پسر خدا است ، و در تورات آنها ميگويد : آدم پسر خدا است و خود يهود و نصارى ميگويند : ما پسران خدا هستيم : قالَتِ الْيَهُودُ وَ النَّصارى نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ مائده آيه 18 . بنا بر اين مىگوييم : مادر عيسى كه مريم بوده و مادر عزير عيال برخياء بود پس بنا بر اين مريم و عيال برخياء زن خدا بودند و ميفرمايد : مَا اتَّخَذَ صاحِبَةً وَ لا وَلَداً جن آيه 3 . و اينكه گفتند : نحن ابناء اللَّه اختصاص به رجال ندارد نساء هم بنات اللَّه بودند پس خدا با دختران خود جمع شده اگر چه از يهود بعيد نيست بگويند زيرا در حق لوط ميگويند با دختران خود جمع شده و از نسل آنها هفتاد پيغمبر بوجود آمد ، و نيز اگر آدم پسر خدا باشد پس حواء هم دختر خدا است و آدم و حواء برادر و خواهر بودند و جمع بين برادر و خواهر شده و تمام بشر از نسل اين دو بوجود آمده ، و نيز اگر اين دو پسر و دختر خدا باشند مادر اين دو كه بوده ، و نيز مشركين عرب كه ملائكه را دختران خدا ميدانند مادر ملائكه كه بوده ،