السيد عبد الحسين الطيب
227
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
باطله و هواهاى نفسانيه اينها بايد قلب آنها را بسوزاند چنانچه هر عضوى از اعضاء هر معصيتى از آن صادر شده عذابش متوجه به همان عضو مىشود چشم خيانت كرد او معذب مىشود گوش كرد دست يا پوست بدن شكم حرام خورد و هكذا زبان معصيت كرد هر معصيتى عذاب خاصى دارد . اشكال : حكماء امروزه مركز علم و عقل و صفات را دماغ ميدانند كه مغز باشد و آيات و اخبار مركز را قلب ميدانند ؟ جواب اينكه : انسان علاوه از روح نباتى كه در نباتات هست دو روح دارد يكى روح حيوانى كه در حيوانات بتفاوت درجات هست حتى مورچه و پشه كه مورچه ذخيرهء سال خود را در خانههاى خود جمع ميكنند و بفاصله زيادى بوى اشياء را استشمام ميكنند و چشم آنها ميبيند ، پشه در هوا خون را در ميانه رگ زير پوست ميبيند كه روى رگ مينشيند با نيش خود رگ را سوراخ مىكند و قبلا با خرطوم خود كثافت روى پوست را بر طرف مىكند و هكذا ساير حيوانات و حكماء غير اين را معتقد نيستند و اين روح مركز توجهش دماغ است و اين مدرك جزئيات است و اين صنايع و مخترعات تمام از اين روح است و بتفاوت اشخاص در قوت و ضعف هست ، و يكى روح انسانى كه مجرد است و مدرك معنويات است آن محل توجهش قلب است و آن از عالم بالا افاضه شده بخلاف حيوانى كه از بخار است و تا بخار تمام شد موت ميرسد . [ سوره الهمزة ( 104 ) : آيه 8 ] إِنَّها عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ ( 8 ) محققا آن نار موقده بر آنها افروخته شده . مؤصده يعنى مطبقه از باب اينكه در بسته مىشود كه هيچ روح و ريحانى وارد بر آن نميشود و تمام اطراف آنها را احاطه كرده و راه بيرون رفتن از آن را ندارند چنانچه مىگويى و سدّت الباب يعنى در را بستم و قفل كردم كه كسى نتواند داخل شود و نتواند خارج شود ، و در قضيه مسجد نبى ( ص ) كه امر شد ( سد الأبواب الا باب على ) كه نتوانند از آن ابواب داخل مسجد شوند و از آن ابواب نتوانند داخل بيوت شوند ، و دارد عباس تقاضا كرد كه براى