و تمام اينها بقلم بوده . اقول : اولا كتب آسمانى مثل صحف انبياء و كتب اربعة را خدا بقلم ننوشته همين نحو مكتوبا يا مثل قرآن مقروءا نازل شده ، ثانيا تعليم بكتاب است نه بقلم . [ سوره العلق ( 96 ) : آيه 5 ] عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ ( 5 ) انسان در ابتداء امر جاهل صرف است وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ نحل آيه 78 ، و گفتند : العلم نور يقذفه اللَّه فى قلب من يشاء ، و از امير المؤمنين است فرمود : ( العقل ما عبد به الرحمن و اكتسب به الجنان ) عرض كردند پس اينكه در معاويه است چيست ؟ فرمود : نكرى و شيطنت . و گفتند : العلوم ثلاثة آية محكمة و سنة قائمة و فريضة عادله ، و اشرف صفات انسانى علم است و بدترين صفات جهل است چه جهل بسيط و چه جهل مركب كه بدتر از جهل بسيط است ، و شرافت علم موقعى است كه مقرون با عمل باشد و الا عالم بىعمل و چشمه بىآب يكى است . بلكه بدتر از جهل است . [ سوره العلق ( 96 ) : آيه 6 ] كَلاَّ إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى ( 6 ) نه چنين است بدرستى كه انسان هر آينه طغيان مىكند ، طغيان و سركشى سرپيچى و زياده‌روى در كفر و ظلم و فساد و معاصى است و منشأ آن كبر و نخوت و بزرگ منشى و حب جاه و رياست و مال و منال و رتبه و مقام و هواى نفس و شهوترانى و سبب تمام اينها جهل است بالاخص جهل مركب ، و قساوت و سياهى دل است و مراد از انسان نوع بشر است كه در اسم اسم انسان روى خود گذارده و الا در حقيقت و باطن از حيوان پست‌تر است چنانچه ميفرمايد : وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ اعراف آيه 179 . بلكه اگر پرده از روى چشم برداشته شود در همين دنيا مشاهده مىكند كه يك مشت سگ و خوك و بوزينه و ببر و پلنگ و خرس و اشباه آنها بهم ريخته و نام خود را انسان گذارده چنانچه حضرت صادق ( ع ) پرده از روى چشم ابى بصير پس كرد ديد يك جمعيت از اين نمره حيوانات دور كعبه چرخ