عزت و ذلت صحت و مرض ، وجود و عدم ، علم و جهل ، قدرت و عجز ، ايمان و كفر ، هدايت و ضلالت ، حياة و موت و غير اينها ، و وتر صفات الهى است كه مقابل ندارد ، بعضى گفتند : شفع على و فاطمة است و وتر وجود مقدس رسول است ، بعضى گفتند : شفع صفا و مروه است و وتر بيت اللَّه الحرام است ، بعضى گفتند : شفع حضرت حسن و حسين است و وتر امير المؤمنين است عليهم السلام ، بعضى گفتند : شفع پيغمبر و على است و وتر خداى متعال . اقول : بعض اين اقوال مستفاد از اخبار است لكن سند ندارد و بعضى اقوال مفسرين است و ما گفتيم آنچه به نظر ميآيد كه ظاهر آيه باشد و بقيه اقوال اگر صادر از ائمه باشد بواطن آيات است و اگر از مفسرين باشد مدركى ندارد فقط تأويل و استحسان است و اللَّه العالم . [ سوره الفجر ( 89 ) : آيه 4 ] وَ اللَّيْلِ إِذا يَسْرِ ( 4 ) در اين آيه هم اقوالى است . يك قول مطلق ليالى است كه بعقيده حكماء قديم به سير شمس و بعقيده امروزه بگردش زمين است دور خود كه بپايان ميرسد و ظلمت آن بيضاء شمس مرتفع مىشود . قول دوم : ليلهء مزدلفه است كه شب عيد اضحى است كه بايد حاج از عرفات كوچ كنند و در مزدلفه بيتوته كنند تا صلوة فجر پس از آن حركت كنند به طرف منى ، قول سوم : ليل دولت جبابره و دول باطله است كه بر طرف مىشود بظهور قائم آل محمد ( عج ) . [ سوره الفجر ( 89 ) : آيه 5 ] هَلْ فِي ذلِكَ قَسَمٌ لِذِي حِجْرٍ ( 5 ) آيا اين قسمها كافى است براى كسانى كه صاحبان عقل و شعور باشند كه خداوند متعال چه قدرت نمايى فرموده در اينها و چه آثار عظيمه در آنها قرار داده كه دليل بر عظمت و كبريايى او است : و فى كل شيء له آية * تدل على انه واحد برگ درختان سبز در نظر هوشيار * هر ورقش دفترى است معرفت كردگار جواب قسم در چند آيه بعد ميآيد و فعلا چند جمله معترضه بين قسم و جواب