[ سوره الفجر ( 89 ) : آيات 1 تا 2 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ الْفَجْرِ ( 1 ) وَ لَيالٍ عَشْرٍ ( 2 ) در مراد از فجر و ليالى عشر اقوال زيادى نقل كرده‌اند : 1 - فجر حضرت قائم ( عج ) است و ليالى عشر حضرت مجتبى تا عسكرى عليهم السلام . 2 - فجر ذى الحجة و ليالى عشر دههء اول ذى الحجة كه تتمه ميقات موسى بوده كه ميفرمايد : وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ اعراف آيه 142 . 3 - ماه رمضان و ليالى عشر عشر اخير كه ليلة القدر در آنها است . 4 - فجر يوم النحر و عشر ذى الحجة . 5 - فجر محرم كه اول سال است و عشر دهه عاشورا و غير اينها . اقول : تمام اينها تفسير برأى است و هيچ اعتبار ندارد . اما فجر همان صبح است كه ظلمت شب را ميبرد ، و دو فجر داريم فجر كاذب كه نور عمودى ظاهر مىشود ، و فجر صادق كه سفيده صبح منبسط مىشود كه اول روز است و در صوم لازم است امساك كرد . و ليالى عشر بعيد نيست كه همان دهء ذى الحجة باشد و اللَّه العالم . [ سوره الفجر ( 89 ) : آيه 3 ] وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ ( 3 ) ظاهر همان سه ركعت آخر صلوة ليل كه دو ركعت بنام شفع است و يك ركعت بنام وتر ، و اما اقوال زيادى در مراد از شفع و وتر گفته‌اند بعضى گفتند : فرد و زوج از اعداد كه حفظ مقادير از آنها مىشود ، بعضى گفتند جميع ما خلق اللَّه از اين دو حالت بيرون نيست يا زوج است يا فرد ، بعضى گفتند : شفع جميع ممكنات كه گفتند : الممكن زوج تركيبى . مثل ماده و صورت در اجسام ، و زوج ذهنى مثل جنس و فصل در انواع ، و زوج وهمى وجود و ماهيت در مجردات . و وتر ذات اقدس واجب الوجود است ، بعضى گفتند : نمازها است مثل نماز مغرب و يك ركعت وتر كه فرد است و بعضى زوج است بقيه نمازها ، بعضى گفتند : شفع يوم النحر است كه ايام التشريق است و وتر يوم عرفه است ، و بعضى گفتند : شفع يوم الترويه است و وتر عرفة . بعضى گفتند : شفع ايام و ليالى است و وتر يوم - القيامة است كه شب ندارد ، بعضى گفتند : شفع صفات مخلوقات است مثل غنى و فقر ،