السيد عبد الحسين الطيب
24
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
زمخشرى روايت كرد كه خداوند تبارك و تعالى فرمود : لا دخل الجنة من اطاع عليا و ان عصانى و ادخل النار من عصاه و ان اطاعنى و سر اينمطلب اينست كه اطاعت على ايمان و ايمان حسنه است كه « لا تضر معه السيئه » و عصيان على عدم ايمان است و ايمان شرط صحت كل عبادات است ، مضافا به اينكه مؤمن قابليت شفاعت را دارد و غير مؤمن لياقت ندارد ، به علاوه آنكه اطاعت على عين اطاعت خدا است و معصيت او عين عصيان الهيست « من اطاعكم فقد اطاع اللَّه و من عصاكم فقد عصى اللَّه و من احبكم فقد احب اللَّه و من ابغضكم فقد ابغض اللَّه » فَأَلْقى عَصاهُ فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ دارد فرعون بسيار ترسيد و مجلسيان او فرار كردند و اراده كرد ايمان بياورد هامان او را منصرف كرد گفت ميخواهى در تحت اطاعت كسانى به روى كه آنها را بعبوديت خود اتخاذ كردهاى چنانچه شبيه آن در مورد ابو بكر و عمر اتفاق افتاد . ابو بكر بالاى منبر گفت : « اقيلونى اقيلونى لست بخير منكم و على فيكم » عمر او را منصرف كرد . مسئله : عصا بدست گرفتن در اخبار بسيار ممدوح است حتى دارد « من بلغ اربعين و لم تعص فقد عصى » بخصوص از بادام تلخ باشد و بالاخص در مسافرت كه خبر از حضرت رسالت است كه فرمود « من خرج فى سفر و معه عصى من لوز مر آمنه اللَّه من كل سبع ضار و من كل لص عاد و من كل ذات حمة حتى يرجع الى اهله و منزله و كان معه سبعة و سبعون من المعقبات يستغفرون اللَّه له حتى يرجع و يضعها » [ سوره الشعراء ( 26 ) : آيه 33 ] وَ نَزَعَ يَدَهُ فَإِذا هِيَ بَيْضاءُ لِلنَّاظِرِينَ ( 33 ) و بيرون آورد دست خود را پس بناگاه روشن شد از براى نگاه كنندگان . ( وَ نَزَعَ يَدَهُ ) نزع بمعنى اخراج و اظهار است و اخراج فرع ادخال است و اختلاف كردند مفسرين كه در كجا داخل كرد و اخراج نمود بعضى گفتند در كم كه آستين باشد لكن مدركى ندارد و بعضى گفتند در جيب بدليل قوله تعالى اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ ( قصص آيه 32 ) و در معنى جيب هم اختلاف كردند بعضى گفتند در بغل و بعضى گفتند در گريبان و مراد از يد تمام يد نيست بلكه كف دست و انگشتان تا بند دست كه موضع تيمم است زيرا بقيه يد در كم و آستين مستور است نميشود بيرون