السيد عبد الحسين الطيب

9

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)

ارواح آنها با ارواح انبياء تماس گيرد چنانچه در آيه مذكور فرمود : ( على قلبك ) و مراد از قلب همان روح مقدس حضرت است و اين امريست ممكن و خطورات قلبيه چه آنها الهام ملكى باشد و چه وساوس شيطانى از همين باب است زيرا خطور قلبى اختيار بشر نيست بغتة ميآيد و البته منشأ دارد و منشأ آن يا إلهام ملك است يا وسوسه شيطان ( و ثانيا ) در مواقع نزول بلاء يا بشارت بنعم به صورت بشرى نازل ميشدند و مشاهده ميشد مثل حديث ضيف ابراهيم هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْراهِيمَ الْمُكْرَمِينَ ذاريات آيه 24 در بشارت باسحق و مثل نزول بر لوط و خيال سويى كه قوم لوط در حق آنها كردند و مثل نزول بر پيغمبر صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم به صورت دحيه كلبي و نزول محمود ملك در بشارت به تزويج فاطمه بعلى عليه السّلام و مثل نزول ملائكه در جنگ بدر براى نصرت مسلمين و امثال اينها و اين امر در تحت اختيار انبياء نبوده هر موقعى به نحوى كه صلاح بود خداوند نازل ميفرمود و ( ثالثا ) بر فرض ملائكه هم نازل ميشدند ميگفتند از كجا كه اينها ملك باشند شايد شياطين باشند يا بعض افراد بشر كه ما آنها را نمىشناسيم ( و رابعا ) بر فرض معلوم ميشد كه اينها ملك هستند و مع ذلك ايمان نميآوردند مستحق عذاب دنيوى ميشدند و ديگر مهلتى از براى آنها نبود چنانچه در آيه بعد تصريح به اين موضوع نموده . [ سوره الحجر ( 15 ) : آيه 8 ] ما نُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَ ما كانُوا إِذاً مُنْظَرِينَ ( 8 ) ما نازل نميكنيم ملائكه را مگر بموقع لزوم كه موافق با حكمت و مصلحت باشد و در موقع نزول ملائكه ديگر نيست از براى آنها در اين موقع انتظارى يعنى آنها را ديگر مهلت نميدهيم و به عذاب هلاك ميكنيم . ( مسئلة ) مسئله ايمان و توبه از معاصى در زمينه اختيار و ميل قلبى نتيجه دارد و از روى كره و اجبار و اضطرار و مشاهده بحسّ فائده ندارد ، چنانچه ميفرمايد :