است كه اجل مسمّى ميناميم و مسئله بداء كه ضروريات مذهب شيعه و اخبار متواتره بتواتر معنوى بر طبق آن از ائمه ( ع ) رسيده و آيه شريفه يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ رعد آيه 39 ، دال بر آنست . و بداء در حق بارى نه به معناى تغيير نظر است مثل بدائيات در بنده‌گان بلكه تغيير مصالح و حكم است كه بصفات و اعمال بشر و عبادت و معصيت و ادعيه و توسلات و غير اينها تغيير مىكند مثلا صله رحم باعث طول عمر مىشود و قطع آن موجب كوتاهى ، صدقه باعث رفع بلا مىشود ، دعاء موجب اجابت ميگردد ، زكات باعث زيادتى مال مىشود تركش موجب زوال ميگردد ، عبادت و بندگى و علم و صفات حميده باعث توسعه و معصيت و ظلم و امثال آن موجب ضيق ، توسلات سبب قضاء حوائج و اعراض از علماء موجب تسلط ظالم و غير اينها و به عين مسئله بداء در تكوينيات مثل نسخ است در تشريعيات كه بمقتضاى مصالح و حكم و مقتضيات حكم تغيير مىكند مثلا ظهور حضرت بقية اللَّه از حتميات است لكن تقديم و تأخيرش قابل بداء است لذا ائمه عليهم السّلام اصل ظهور را خبر داده‌اند لكن زمان آن را معين نفرموده‌اند و مسئله بداء را ما در جلد اول كلم الطيب در باب نبوت بمناسبت مسئله نسخ متعرض شده‌ايم . عنده تعبير به كلمه عنده اشاره باختصاص اين علم است به خدا و احدى غير از او اطلاعى ندارد مگر بوحى الهى . ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ خطاب بكفار و كسانى كه مثل آنها هستند شك ميآورند و امتراء اشكال‌تراشيست و القاء شبهه كه مورث شك شود و از همين باب است مراء و ماريه كه جدال و مناظره باشد و بعيد نيست اشاره به كسانى باشد كه انكار معاد و بعث و نشور ميكنند اگرچه آيه مطلق است و اللَّه العالم بمراده .